Na de zomervakantie lijkt rekenen ineens nóg moeilijker

De eerste weken van een nieuw schooljaar kunnen voor een kind met dyscalculie behoorlijk wat vragen.

Nieuwe sommen, een nieuwe leerkracht, misschien een andere rekenmethode en opnieuw veel aandacht voor vaardigheden die vóór de vakantie al lastig waren.

Misschien merk je dat jouw kind tafels weer kwijt lijkt te zijn, langzaam rekent of onzeker wordt zodra het rekenboek opengaat.

Dat betekent niet automatisch dat jouw kind tijdens de vakantie alles heeft verleerd.

Bij dyscalculie kost het ontwikkelen, onthouden en toepassen van rekenvaardigheden meer moeite. Na een lange vakantie kan het daarom tijd kosten om eerder geleerde kennis weer actief te krijgen.

Juist aan het begin van het schooljaar helpt het om niet meteen alleen naar het resultaat te kijken, maar naar wat jouw kind nodig heeft om weer vertrouwen te krijgen in rekenen.

1. Geef tijd om eerder geleerde kennis weer op te halen

Na zes weken vakantie hoeft niet alles onmiddellijk beschikbaar te zijn.

Geef jouw kind tijd om oude rekenvaardigheden weer te activeren.

Begin bijvoorbeeld met sommen die al bekend zijn voordat je moeilijkere opdrachten oefent.

Een succeservaring aan het begin kan veel verschil maken.

2. Verwacht niet dat automatiseren vanzelf terugkomt

Tafels, splitsingen en eenvoudige sommen kunnen bij dyscalculie veel inspanning blijven vragen.

Wat eerder geoefend is, hoeft niet altijd automatisch beschikbaar te zijn.

Dat kan eruitzien alsof jouw kind iets "weer vergeten" is.

Blijf rustig en bied zo nodig hulpmiddelen aan.

Het doel is niet dat jouw kind zo snel mogelijk zonder ondersteuning werkt, maar dat het begrijpt wat het doet en verder kan.

3. Maak rekenen zichtbaar

Abstracte getallen kunnen lastig zijn.

Visuele ondersteuning kan helpen om hoeveelheden en verhoudingen beter te begrijpen.

Denk aan:

• een getallenlijn;
• een honderdveld;
• blokjes of ander concreet materiaal;
• een tafelkaart;
• tekeningen;
• stappenplannen;
• kleuren om rekenstappen zichtbaar te maken.

Zo hoeft jouw kind minder alleen vanuit het hoofd te rekenen.

4. Let op het werkgeheugen

Bij een som moet een kind soms verschillende stappen tegelijk onthouden.

Wat moest ik ook alweer doen?

Welke tussenuitkomst had ik?

Wat is de volgende stap?

Wanneer dat veel vraagt van het werkgeheugen, kan een kind de draad kwijtraken terwijl het de rekenstrategie eigenlijk wel begrijpt.

Een stappenplan op papier kan dan veel rust geven.

5. Kijk niet alleen naar snelheid

Aan het begin van het schooljaar ligt er soms snel weer nadruk op tempo en automatiseren.

Voor een kind met dyscalculie kan tijdsdruk juist extra spanning veroorzaken.

Daardoor kan rekenen nóg moeilijker worden.

Vraag jezelf daarom niet alleen af:

"Hoe snel kan mijn kind dit?"

maar ook:

"Begrijpt mijn kind wat het doet?"

6. Bescherm het zelfvertrouwen

Een kind met dyscalculie heeft vaak al veel ervaringen met rekenen achter de rug.

Misschien ziet jouw kind klasgenoten sommen snel beantwoorden die zelf veel moeite kosten.

Dan kan al snel de gedachte ontstaan:

"Ik kan niet rekenen."

Probeer daarom heel concreet te benoemen wat wél lukt.

Niet alleen:

"Goed gedaan!"

maar bijvoorbeeld:

"Je wist zelf welke stap je eerst moest zetten."

of:

"Je bleef proberen toen je de uitkomst niet meteen wist."

Zo leg je de nadruk niet alleen op goede antwoorden.

7. Vertel de nieuwe leerkracht wat helpt

Een nieuw schooljaar betekent soms ook een nieuwe leerkracht.

Ga er niet automatisch vanuit dat alle praktische informatie over jouw kind vanzelf wordt meegenomen.

Vertel bijvoorbeeld:

• welke hulpmiddelen jouw kind gebruikt;
• welke rekenonderdelen veel moeite kosten;
• welke uitleg goed werkt;
• wat tijdsdruk met jouw kind doet;
• waar jouw kind onzeker van wordt;
• wat juist vertrouwen geeft.

Jij kent jouw kind thuis. De leerkracht ziet jouw kind in de klas. Samen kun je veel sneller ontdekken wat werkt.

8. Maak thuis geen tweede school

Wanneer rekenen op school al veel energie kost, hoeft thuis niet iedere middag opnieuw geoefend te worden.

Een paar minuten ontspannen oefenen kan soms waardevoller zijn dan een lange oefensessie met frustratie.

Stop wanneer je merkt dat de spanning oploopt.

Leren lukt beter wanneer een kind zich veilig genoeg voelt om fouten te maken.

Wanneer moet je extra opletten?

Het is normaal dat kinderen na de zomervakantie weer even in hun schoolritme moeten komen.

Maar blijf goed kijken wanneer jouw kind bijvoorbeeld:

• steeds meer tegen rekenen opziet;
• buikpijn of spanning krijgt rond rekentaken;
• zegt dat het dom is;
• veel verdriet of boosheid laat zien;
• nauwelijks vooruit lijkt te komen ondanks veel oefenen;
• steeds meer rekenactiviteiten probeert te vermijden.

Bespreek je zorgen dan met de leerkracht en kijk samen wat jouw kind nodig heeft.

Kijk verder dan dyscalculie alleen

Een kind bestaat niet uit één label.

Binnen mijn Kompas van Leren kijk ik daarom naar verschillende onderdelen die invloed hebben op leren.

Bij rekenen kunnen bijvoorbeeld meerdere dingen tegelijkertijd meespelen:

Automatiseren & executieve functies
Hoe gemakkelijk kan jouw kind rekenfeiten onthouden, stappen vasthouden en strategieën toepassen?

Informatieverwerking
Begrijpt jouw kind de uitleg en past de manier van uitleg bij hoe jouw kind informatie verwerkt?

Energie & prikkelverwerking
Hoeveel energie kost een schooldag en op welk moment wordt rekenen aangeboden?

Emoties & motivatie
Durft jouw kind fouten te maken of ontstaat er al spanning zodra rekenen begint?

Manier van denken & ontwikkeling
Welke uitleg, materialen en strategieën sluiten aan bij jouw kind?

Door breder te kijken, verschuift de vraag van:

"Waarom kan mijn kind dit nog steeds niet?"

naar:

"Wat heeft mijn kind nodig om dit te kunnen leren?"

En dat is een veel fijner vertrekpunt.

Alles over een fijne schoolstart

De start van een nieuw schooljaar gaat over veel meer dan alleen de eerste schooldag. Wennen aan het schoolritme, een nieuwe groep, leren, concentreren, prikkels verwerken en je opnieuw veilig voelen op school: ieder kind beleeft deze periode anders.

Op mijn centrale pagina over Schoolstart vind je alle informatie bij elkaar. Je kunt er verder lezen vanuit de vijf thema's van het Kompas van Leren en eenvoudig doorklikken naar de onderwerpen die passen bij jouw kind.

→ Bekijk alles over Schoolstart

Lees ook

• Hoe help je je kind weer in een leerritme?
• Mijn kind kan zich moeilijk concentreren op school
• Mijn kind is onzeker of faalangstig aan het begin van het schooljaar
• Wat vertel je de nieuwe leerkracht over je kind?
• 10 praktische tips voor een ontspannen schoolstart

Praktische ondersteuning

Wil je jouw kind met meer rust en vertrouwen begeleiden tijdens de eerste schoolweken?

📖 Download dan gratis mijn e-book over Schoolstart.

Daarin vind je praktische tips en uitleg om beter te begrijpen wat jouw kind tijdens de start van een nieuw schooljaar nodig kan hebben.