"Blijf je nog even bij mij?"
Je loopt samen het schoolplein op.
Om jullie heen rennen kinderen enthousiast naar hun klas.
Je kind loopt dicht tegen je aan.
Wanneer de schoolbel gaat en het tijd is om afscheid te nemen, schieten de tranen ineens in de ogen.
"Blijf je nog even?"
Je voelt de twijfel.
Moet je blijven?
Moet je juist weggaan?
En waarom is afscheid nemen ineens zo moeilijk, terwijl het vorig schooljaar eigenlijk best goed ging?
Direct antwoord op de vraag
Veel kinderen hebben na de zomervakantie moeite met het afscheid op school. Een nieuw schooljaar betekent opnieuw wennen aan een andere klas, een nieuwe leerkracht en een vast schoolritme. Tranen bij het afscheid betekenen meestal niet dat er iets mis is. Ze laten vaak zien dat een kind tijd nodig heeft om zich weer veilig en vertrouwd te voelen.
Misschien herken je dit...
Je kind is thuis vrolijk.
Maar zodra jullie het schoolplein oplopen, verandert er iets.
Het wordt stil.
Zoekt steeds jouw hand.
Of begint al te huilen voordat jullie de klas binnen zijn.
Misschien klampt je kind zich aan je vast.
Of rent het achter je aan wanneer je wegloopt.
Dat kan als ouder heel verdrietig voelen.
Je wilt je kind troosten.
Maar je wilt ook dat het met vertrouwen de klas binnenloopt.
Waarom is afscheid nemen soms zo moeilijk?
Na een lange vakantie verandert er veel.
Een nieuwe klas.
Een andere leerkracht.
Nieuwe klasgenoten.
Nieuwe afspraken.
Voor sommige kinderen voelt school al snel weer vertrouwd.
Andere kinderen hebben meer tijd nodig.
Niet omdat ze niet zelfstandig zijn.
Maar omdat ze eerst opnieuw moeten ervaren dat school weer een veilige plek is.
Dat proces verloopt bij ieder kind anders.
Gedrag is een signaal
Tranen vertellen vaak meer dan woorden.
Ze laten zien dat een kind spanning ervaart.
Misschien vindt jouw kind veranderingen moeilijk.
Misschien is het onzeker.
Misschien heeft het behoefte aan voorspelbaarheid.
Of misschien kost de hele overgang naar een nieuw schooljaar simpelweg veel energie.
In mijn werk zie ik regelmatig dat ouders zich schuldig voelen wanneer hun kind huilt bij het afscheid. Toch zijn tranen meestal geen teken dat je iets verkeerd doet. Ze laten vooral zien dat een kind tijd nodig heeft om zich weer veilig te voelen.
Kijk verder dan alleen de tranen
Binnen mijn Kompas van Leren kijk ik daarom niet alleen naar het afscheid zelf.
Ik kijk ook naar wat eronder kan liggen.
Misschien speelt spanning een rol.
Of overprikkeling.
Sommige kinderen hebben veel behoefte aan voorspelbaarheid.
Andere kinderen vinden veranderingen moeilijk.
Ook een laag zelfvertrouwen of moeite met sociale situaties kan ervoor zorgen dat afscheid nemen extra lastig is.
Wanneer je naar het totaalplaatje kijkt, begrijp je vaak beter waarom jouw kind zoveel moeite heeft met dit moment.
Hoe kun je jouw kind helpen?
Houd het afscheid kort en duidelijk
Hoe moeilijk het ook is, een duidelijk afscheid geeft vaak meer veiligheid dan steeds terugkomen.
Bereid het afscheid voor
Vertel vooraf hoe het afscheid eruitziet.
Bijvoorbeeld:
"We geven elkaar een knuffel, een kus en ik zwaai nog één keer bij het raam."
Dat geeft voorspelbaarheid.
Benoem de gevoelens
Je kunt zeggen:
"Ik zie dat je het moeilijk vindt."
Of:
"Het is ook best spannend na zo'n lange vakantie."
Kinderen voelen zich daardoor vaak begrepen.
Geef vertrouwen
Laat merken dat je erop vertrouwt dat jouw kind deze stap kan zetten.
Niet omdat het niet spannend is.
Maar omdat je weet dat wennen tijd kost.
Werk samen met school
Wanneer je merkt dat het afscheid langere tijd moeilijk blijft, bespreek dit dan met de leerkracht.
Samen kun je kijken welke aanpak jouw kind helpt.
Wanneer is extra aandacht verstandig?
Bij veel kinderen verdwijnen de tranen na enkele dagen of weken.
Blijft jouw kind erg angstig, neemt het verdriet toe of lukt het steeds minder goed om afscheid te nemen, dan is het verstandig om samen met school te onderzoeken wat jouw kind nodig heeft.
Samenvatting
Huilen bij het afscheid betekent meestal niet dat een kind niet naar school wil.
Vaak laat het zien dat een kind opnieuw moet wennen aan een nieuwe situatie.
Door rust, voorspelbaarheid en vertrouwen te bieden, help je jouw kind stap voor stap om zich weer veilig te voelen.
Achter iedere traan zit een verhaal.
En wanneer je dat verhaal probeert te begrijpen, kun je jouw kind vaak het beste ondersteunen.
Herken je meerdere signalen?
Kinderen laten vaak meerdere signalen tegelijk zien. Misschien herken je naast de moeite met afscheid nemen ook één of meer van deze signalen:
- Mijn kind wil niet naar school.
- Mijn kind vindt de eerste schooldag spannend.
- Mijn kind is erg moe na school.
- Mijn kind heeft buikpijn voor school.
- Mijn kind raakt snel overprikkeld.
- Mijn kind heeft moeite met veranderingen.
- Mijn kind heeft weinig zelfvertrouwen.
Lees ook
Misschien zijn deze artikelen ook interessant:
- Hoe help je je kind weer wennen aan school na de zomervakantie?
- Waarom is mijn kind zo moe na de eerste schoolweken?
- Mijn kind wil niet meer naar school na de zomervakantie.
- Mijn kind vindt de eerste schooldag spannend.
Meer verdieping
Wil je meer weten over de onderwerpen die invloed hebben op de schoolstart?
Lees dan ook de kennisbankartikelen over:
Praktische ondersteuning
Wil je jouw kind thuis praktisch ondersteunen?
Bekijk dan ook mijn:
- uitlegposters;
- gratis downloads;
- praktische leermiddelen;
- Kompas van Leren.
