"Ik blijf vandaag gewoon thuis..."
De wekker gaat.
Je loopt de slaapkamer binnen om je kind wakker te maken.
Normaal gesproken is dat geen probleem.
Maar vandaag draait je kind zich om, trekt de deken over het hoofd en zegt zacht:
"Ik wil niet naar school."
Misschien volgen er tranen.
Misschien hoor je:
"Ik heb buikpijn."
Of:
"Ik vind school stom."
Je twijfelt.
Is dit gewoon tegenzin na de vakantie?
Of probeert mijn kind mij iets duidelijk te maken?
Direct antwoord op de vraag
Wanneer een kind na de zomervakantie niet meer naar school wil, betekent dat meestal niet dat het geen zin heeft. Vaak zit er iets achter de weerstand. De overgang naar een nieuw schooljaar kan spanning, vermoeidheid, onzekerheid of overprikkeling veroorzaken. Door nieuwsgierig te kijken naar wat jouw kind probeert te vertellen, ontdek je beter welke ondersteuning het nodig heeft.
Misschien herken je dit...
Voor de vakantie ging het eigenlijk best goed.
Maar nu lijkt alles anders.
Je kind wil liever thuisblijven.
Het klaagt over buikpijn.
Wordt verdrietig zodra school ter sprake komt.
Of zegt iedere ochtend opnieuw:
"Ik wil niet."
Misschien zie je dat jouw kind zich stevig aan je vastklampt op het schoolplein.
Of merk je juist dat het stil wordt en niets meer vertelt.
Dat kan als ouder behoorlijk onzeker maken.
Waarom wil een kind ineens niet meer naar school?
Na een lange zomervakantie verandert er veel.
Een nieuwe klas.
Een andere leerkracht.
Nieuwe regels.
Nieuwe verwachtingen.
Misschien zelfs nieuwe klasgenoten.
Voor sommige kinderen is dat vooral leuk.
Voor anderen voelt het alsof ze helemaal opnieuw moeten beginnen.
Dat vraagt veel van het brein.
En soms ook van het hart.
Gedrag is een signaal
Wanneer een kind zegt:
"Ik wil niet naar school."
denken we al snel dat het geen motivatie heeft.
Maar meestal vertelt een kind iets heel anders.
Misschien vindt het leren moeilijk.
Misschien mist het een vriendje.
Misschien voelt het zich onzeker.
Misschien raakt het snel overprikkeld.
Of misschien kost een schooldag simpelweg ontzettend veel energie.
In mijn werk merk ik regelmatig dat kinderen zelf vaak nog niet precies kunnen uitleggen wat er aan de hand is. Ze laten het zien met hun gedrag. Daarom probeer ik altijd eerst te begrijpen wat een kind wil vertellen, voordat ik op zoek ga naar een oplossing.
Kijk verder dan alleen de weerstand
Binnen mijn Kompas van Leren kijk ik daarom niet alleen naar wat een kind zegt, maar ook naar wat eronder kan liggen.
Misschien spelen emoties een rol.
Of een laag zelfvertrouwen.
Misschien raakt jouw kind snel overprikkeld.
Of kost het werkgeheugen zoveel energie dat een schooldag als een berg voelt.
Soms zijn executieve functies, zoals plannen, organiseren en schakelen, nog volop in ontwikkeling.
En soms kost lezen, rekenen of schrijven zoveel moeite dat school vooral voelt als hard werken.
Wanneer je naar het totaalplaatje kijkt, begrijp je beter waarom een kind niet naar school wil.
Hoe kun je jouw kind helpen?
Luister zonder meteen oplossingen te zoeken
Vraag rustig:
"Kun je mij vertellen wat je zo moeilijk vindt?"
Misschien weet je kind het antwoord nog niet.
Dat is helemaal niet erg.
Erken de gevoelens
Je hoeft de weerstand niet meteen weg te nemen.
Een simpele zin als:
"Ik zie dat je het moeilijk vindt."
kan al veel rust geven.
Houd de routine vast
Juist wanneer school spannend is, geeft een voorspelbare ochtend vaak veiligheid.
Werk samen met school
Wanneer de weerstand langer aanhoudt, is het fijn om samen met de leerkracht te kijken wat jouw kind nodig heeft.
Kijk naar het totaalplaatje
Vraag jezelf af:
- Is mijn kind erg moe?
- Is mijn kind gespannen?
- Kost leren veel energie?
- Zijn er veel veranderingen?
- Voelt mijn kind zich veilig?
Vaak ontdek je dan veel meer dan wanneer je alleen kijkt naar de woorden: "Ik wil niet."
Wanneer is extra aandacht verstandig?
Een beetje weerstand tijdens de eerste schoolweken is heel normaal.
Blijft jouw kind echter wekenlang verdrietig, heeft het dagelijks lichamelijke klachten of weigert het structureel naar school te gaan, dan is het verstandig om samen met school te onderzoeken wat er speelt.
Samenvatting
Niet naar school willen betekent meestal niet dat een kind geen zin heeft.
Vaak vertelt de weerstand iets over wat er onder de oppervlakte speelt.
Door niet alleen naar de woorden of het gedrag te kijken, maar ook naar de oorzaak, kun je jouw kind veel beter begrijpen.
En juist dat is de eerste stap naar een schoolstart met meer rust en vertrouwen.
Herken je meerdere signalen?
Kinderen laten vaak meerdere signalen tegelijk zien. Misschien herken je naast de weerstand om naar school te gaan ook één of meer van deze signalen:
- Mijn kind is erg moe na school.
- Mijn kind vindt de eerste schooldag spannend.
- Mijn kind huilt bij het afscheid.
- Mijn kind heeft buikpijn voor school.
- Mijn kind raakt snel overprikkeld.
- Mijn kind heeft weinig zelfvertrouwen.
- Mijn kind kan zich moeilijk concentreren.
Lees ook
Misschien zijn deze artikelen ook interessant:
- Hoe help je je kind weer wennen aan school na de zomervakantie?
- Waarom is mijn kind zo moe na de eerste schoolweken?
- Mijn kind vindt de eerste schooldag spannend.
- Mijn kind huilt bij het afscheid op school.
Meer verdieping
Wil je meer begrijpen over wat er achter weerstand kan schuilgaan? Lees dan ook mijn kennisbankartikelen over:
- Prikkelverwerking
- Executieve functies
- Werkgeheugen
- Emoties en zelfbeeld
- Schoolstress
Praktische ondersteuning
Wil je jouw kind thuis praktisch ondersteunen?
Bekijk dan ook mijn:
- uitlegposters;
- gratis downloads;
- praktische leermiddelen;
- Kompas van Leren.
