Leren leren & Executieve functies

Leren leren en executieve functies

Leren op school gaat over veel meer dan alleen kennis.

Kinderen moeten niet alleen kunnen lezen, rekenen en schrijven, maar ook verschillende denkvaardigheden gebruiken om informatie te verwerken en taken uit te voeren.

Deze vaardigheden worden executieve functies genoemd.

Executieve functies helpen kinderen bijvoorbeeld om:

• instructies te onthouden
• hun aandacht bij een taak te houden
• stappen in de juiste volgorde uit te voeren
• overzicht te houden over schoolwerk
• plannen en organiseren

Deze vaardigheden werken samen als een soort regiesysteem in het brein. Ze helpen kinderen om hun gedrag, aandacht en denken te sturen tijdens het leren.

Wanneer executieve functies nog in ontwikkeling zijn of minder sterk functioneren, kunnen kinderen vastlopen bij schooltaken. Ze begrijpen de leerstof soms wel, maar hebben moeite met het organiseren, onthouden of uitvoeren van stappen.

Werkgeheugen – een belangrijke denkvaardigheid bij leren

Een van de belangrijkste executieve functies bij leren is het werkgeheugen.

Het werkgeheugen helpt kinderen om informatie tijdelijk vast te houden terwijl ze een taak uitvoeren.

Kinderen gebruiken het werkgeheugen bijvoorbeeld wanneer ze:

• een instructie van de leerkracht volgen
• een rekensom stap voor stap oplossen
• een tekst lezen en proberen te begrijpen
• meerdere stappen van een opdracht uitvoeren

Wanneer het werkgeheugen snel vol raakt, kan informatie onderweg verdwijnen. Daardoor kunnen kinderen bijvoorbeeld instructies vergeten, stappen kwijtraken of moeite hebben om overzicht te houden.

In de onderstaande artikelen lees je meer over hoe het werkgeheugen invloed heeft op verschillende schooltaken.

Artikelen over werkgeheugen

• Werkgeheugen bij kinderen – een complete uitleg
• Werkgeheugen en concentratie
• Werkgeheugen en instructies
• Werkgeheugen en automatiseren
• Werkgeheugen en rekenen
• Werkgeheugen en begrijpend lezen
• Werkgeheugen en schrijven
• Werkgeheugen en plannen
• Werkgeheugen en huiswerk
• Werkgeheugen en stress
• Werkgeheugen en overprikkeling
• Werkgeheugen en ADHD
• Werkgeheugen en beelddenken
• Werkgeheugen trainen – kan dat eigenlijk?
• Signalen van een zwak werkgeheugen
• Waarom kinderen opdrachten vergeten
• Wanneer is een zwak werkgeheugen een probleem?
• Hoe je het werkgeheugen van een kind kunt ondersteunen

Andere executieve functies bij leren

Naast het werkgeheugen spelen ook andere executieve functies een belangrijke rol bij leren.

Deze vaardigheden helpen kinderen bijvoorbeeld bij:

• plannen van schoolwerk
• beginnen aan een taak
• flexibel omgaan met veranderingen
• emoties reguleren tijdens het leren
• overzicht houden over taken

In de kennisbank vind je ook artikelen over deze vaardigheden en hoe ze invloed kunnen hebben op leren.

• Wat zijn executieve functies?
• Taakinitiatie
• Planning en organisatie
• Emotieregulatie
• Aandacht vasthouden
• Time management
• Metacognitie

Tot slot

Wanneer een kind vastloopt bij schooltaken, ligt de oorzaak niet altijd bij de leerstof zelf.

Soms speelt het regiesysteem van het brein een belangrijke rol. Executieve functies helpen kinderen om hun aandacht, geheugen en gedrag te sturen tijdens het leren.

Door deze vaardigheden beter te begrijpen wordt het makkelijker om te zien waarom sommige kinderen meer tijd of ondersteuning nodig hebben bij het leren.

Wil je hier verder mee aan de slag?
In mijn mini-cursus Executieve Functies leg ik uit hoe en waarom kinderen vastlopen in leren, plannen, starten of omgaan met spanning.
Je krijgt heldere uitleg én praktische handvatten om je kind te ondersteunen op een manier die past bij de ontwikkeling van het kinderbrein.

Wil je liever breder kijken naar hoe mentale belasting en werkgeheugen een rol spelen bij vastlopen? In de route Werkgeheugen & cognitieve belasting verken ik dit stap voor stap.