Werkgeheugen en beelddenken – waarom sommige kinderen anders informatie onthouden

Inleiding

Niet alle kinderen verwerken informatie op dezelfde manier.

Sommige kinderen denken vooral in woorden en taal. Andere kinderen verwerken informatie juist sterk in beelden, verbanden en indrukken.

Deze manier van denken wordt vaak omschreven als beelddenken.

Wil meer weten over de kenmerken van beelddenkers?

👉 Bekijk de 100 signalen dat je kind een beelddenker is en ontdek of je dit herkent bij jouw kind

Wanneer kinderen vooral visueel denken, kan dat invloed hebben op hoe informatie wordt vastgehouden in het werkgeheugen. Schooltaken zijn namelijk vaak sterk gericht op taal en stap-voor-stap instructies, terwijl beelddenkers informatie soms op een andere manier verwerken.

Daardoor kunnen situaties ontstaan waarin een kind wel begrijpt wat er bedoeld wordt, maar moeite heeft om de informatie op dezelfde manier vast te houden als verwacht wordt op school.

Voorbeeld uit de praktijk

Een leerkracht legt een opdracht uit:

"Lees de tekst en maak daarna vraag 1 tot en met 5."

Een leerling begrijpt de tekst goed wanneer deze wordt besproken, maar raakt tijdens het zelfstandig werken de stappen kwijt.

Het kind zegt:

"Ik snap het wel, maar ik weet niet meer wat ik moest doen."

De informatie is begrepen, maar de volgorde van stappen is uit het werkgeheugen verdwenen.

Centrale vraag

Hoe kan beelddenken invloed hebben op de manier waarop kinderen informatie vasthouden in hun werkgeheugen?

Hoofdstuk 1 – Verschillende manieren van denken

Kinderen kunnen informatie op verschillende manieren verwerken.

Sommige kinderen denken vooral in:

• woorden
• taal
• stap-voor-stap instructies

Andere kinderen denken meer in:

• beelden
• verbanden
• grotere gehelen

Deze verschillen hebben invloed op hoe informatie wordt opgeslagen en opgehaald.

Hoofdstuk 2 – Werkgeheugen en taal

Veel schooltaken gebruiken het werkgeheugen op een talige manier.

Kinderen moeten bijvoorbeeld:

• mondelinge instructies onthouden
• stappen in woorden vasthouden
• regels of definities onthouden

Voor kinderen die sterk visueel denken kan dit lastiger zijn, omdat hun brein informatie liever in beelden of structuren verwerkt.

Hoofdstuk 3 – Van beeld naar woorden

Wanneer een kind een beeld of idee heeft, moet dit tijdens schooltaken vaak worden omgezet naar taal.

Bijvoorbeeld bij:

• uitleg geven
• een tekst schrijven
• vragen beantwoorden

Tijdens dit proces moet het werkgeheugen:

• het beeld vasthouden
• woorden zoeken
• de juiste volgorde vormen

Dat kan extra mentale ruimte vragen.

Hoofdstuk 4 – Wanneer schooltaken niet aansluiten

Schooltaken zijn vaak gericht op een stap-voor-stap manier van denken.

Voor sommige kinderen werkt het brein juist anders. Zij zien eerst het grote geheel, waarna de details volgen.

Wanneer instructies vooral bestaan uit losse stappen, kan het moeilijker worden om deze volgorde vast te houden in het werkgeheugen.

Hoofdstuk 5 – Wat helpt bij visueel denken

Wanneer kinderen sterk visueel denken, kan het helpen om informatie ook visueel aan te bieden.

Bijvoorbeeld door:

• schema’s te gebruiken
• tekeningen te maken
• stappen visueel weer te geven
• verbanden zichtbaar te maken

Hierdoor sluit de manier van leren beter aan bij hoe het brein informatie verwerkt.

Herken je dit bij je kind?

Wat hierboven beschreven wordt, zie je vaak terug in het dagelijks gedrag van kinderen.

👉 Bekijk de 100 signalen van moeite met werkgeheugen en ontdek of je dit herkent bij jouw kind

Thuis aan de slag met visuele ondersteuning?

Bekijk de materialen die kinderen helpen bij automatiseren en begrijpen van rekenen (plus- en minsommen), tafels, metriek stelsel en klokkijken.

Bekijk hier de materialen

Tot slot

Kinderen kunnen informatie op verschillende manieren verwerken. Sommige kinderen denken vooral in taal en woorden, terwijl anderen sterker in beelden en verbanden denken.

Wanneer schooltaken vooral talig zijn, kan dit invloed hebben op hoe informatie wordt vastgehouden in het werkgeheugen.

Door rekening te houden met verschillende manieren van denken kan leren beter aansluiten bij hoe een kind informatie verwerkt en onthoudt.

Meer lezen over werkgeheugen en leren

Dit artikel hoort bij de serie over Leren leren en executieve functies binnen de kennisbank.

Sommige kinderen vergeten instructies, raken stappen kwijt tijdens opdrachten of ervaren een vol hoofd tijdens het leren. Het werkgeheugen speelt hierbij vaak een belangrijke rol.

Wil je meer inzicht in hoe werkgeheugen en mentale belasting invloed hebben op leren?

Bekijk dan ook de route:

→ Route: Werkgeheugen en cognitieve belasting

In deze route vind je een overzicht van artikelen die uitleg geven over het werkgeheugen, mentale belasting en manieren waarop je kinderen kunt ondersteunen bij leren.

Oefenmaterialen voor thuis

Heeft jouw kind moeite met rekenen? In mijn webshop vind je allerlei handige hulpmiddelen voor leren op een praktische, beeldende manier. Lerenklokkijken, tafels automatiseren, leren rekenen met 100-veld en het metriekstel echt gaan begrijpen.

Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.