Werkgeheugen en ADHD – waarom kinderen met ADHD vaker dingen vergeten

Inleiding

Veel ouders van kinderen met ADHD herkennen het beeld dat hun kind vaak dingen vergeet.

Het kan gaan om kleine dingen, zoals een jas op school laten liggen of vergeten wat er net was afgesproken. Maar ook bij schoolwerk kan dit zichtbaar worden. Een kind kan instructies vergeten, stappen kwijtraken tijdens een opdracht of moeite hebben om meerdere taken tegelijk te onthouden.

Soms wordt dit gezien als slordigheid of gebrek aan aandacht. Toch heeft dit gedrag vaak te maken met het werkgeheugen.

Het werkgeheugen is de mentale werkruimte waarin informatie tijdelijk wordt vastgehouden terwijl een kind een taak uitvoert. Bij veel kinderen met ADHD werkt deze mentale werkruimte anders, waardoor informatie sneller kan verdwijnen.

Voorbeeld uit de praktijk

Een leerkracht geeft een opdracht:

"Pak je boek, lees bladzijde 42 en maak daarna vraag 1 tot en met 5."

Een leerling met ADHD begint enthousiast, maar een paar minuten later kijkt het kind op.

"Wat moest ik ook alweer doen?"

De instructie was duidelijk, maar een deel van de informatie is uit het werkgeheugen verdwenen.

Centrale vraag

Waarom hebben veel kinderen met ADHD moeite om informatie vast te houden tijdens het uitvoeren van een taak?

Hoofdstuk 1 – Wat ADHD betekent voor aandacht en denken

ADHD heeft invloed op verschillende processen in het brein.

Kinderen met ADHD kunnen bijvoorbeeld moeite hebben met:

• aandacht vasthouden
• impulsen remmen
• overzicht houden
• taken organiseren

Deze processen worden vaak verbonden met executieve functies in het brein.

Het werkgeheugen is één van deze functies.

Hoofdstuk 2 – Het werkgeheugen bij ADHD

Bij veel kinderen met ADHD kan het werkgeheugen sneller overbelast raken.

Dat betekent dat het brein moeite kan hebben om:

• meerdere stappen tegelijk te onthouden
• instructies vast te houden
• tussenstappen tijdens een taak te bewaren

Daardoor kan informatie sneller verdwijnen tijdens het uitvoeren van een taak.

Hoofdstuk 3 – Waarom taken soms halverwege stoppen

Wanneer het werkgeheugen informatie verliest, kan een kind halverwege een taak vastlopen.

Het kind weet bijvoorbeeld niet meer:

• wat de volgende stap was
• waar het mee bezig was
• wat de bedoeling van de opdracht was

Dit kan eruitzien alsof een kind de taak niet wil afmaken, terwijl het brein simpelweg de informatie kwijt is geraakt.

Hoofdstuk 4 – Afleiding maakt het werkgeheugen nog kwetsbaarder

Bij ADHD kan de aandacht sneller verschuiven naar andere prikkels.

Bijvoorbeeld:

• geluiden in de omgeving
• beweging in de klas
• gedachten die plotseling opkomen

Wanneer de aandacht verschuift, kan de oorspronkelijke informatie sneller uit het werkgeheugen verdwijnen.

Hoofdstuk 5 – Wat kinderen met ADHD helpt

Wanneer het werkgeheugen snel vol raakt, kan het helpen om taken overzichtelijker te maken.

Bijvoorbeeld door:

• instructies in kleine stappen te geven
• belangrijke informatie zichtbaar te maken
• taken op te schrijven
• samen een plan te maken voordat een taak begint

Hierdoor hoeft het werkgeheugen minder informatie tegelijk vast te houden.

Herken je dit bij je kind?

Wat hierboven beschreven wordt, zie je vaak terug in het dagelijks gedrag van kinderen.

👉 Bekijk de 100 signalen van moeite met werkgeheugen en ontdek of je dit herkent bij jouw kind

Tot slot

Het werkgeheugen speelt een belangrijke rol bij het uitvoeren van taken en het volgen van instructies.

Bij veel kinderen met ADHD kan deze mentale werkruimte sneller overbelast raken. Daardoor kan informatie tijdens een taak verloren gaan.

Dit betekent niet dat een kind niet wil of niet probeert. Vaak werkt het brein juist hard om alle informatie te verwerken.

Door rekening te houden met het werkgeheugen kan leren overzichtelijker worden gemaakt, zodat kinderen stap voor stap verder kunnen werken.

Meer lezen over werkgeheugen en leren

Dit artikel hoort bij de serie over Leren leren en executieve functies binnen de kennisbank.

Sommige kinderen vergeten instructies, raken stappen kwijt tijdens opdrachten of ervaren een vol hoofd tijdens het leren. Het werkgeheugen speelt hierbij vaak een belangrijke rol.

Wil je meer inzicht in hoe werkgeheugen en mentale belasting invloed hebben op leren?

Bekijk dan ook de route:

→ Route: Werkgeheugen en cognitieve belasting

In deze route vind je een overzicht van artikelen die uitleg geven over het werkgeheugen, mentale belasting en manieren waarop je kinderen kunt ondersteunen bij leren.

Oefenmaterialen voor thuis

Heeft jouw kind moeite met rekenen? In mijn webshop vind je allerlei handige hulpmiddelen voor leren op een praktische, beeldende manier. Leren klokkijken, tafels automatiseren, leren rekenen met 100-veld en het metriekstel echt gaan begrijpen.

Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.