"Niet zo hard..."
Je stapt samen de voordeur binnen.
Je vraagt hoe de schooldag was.
Nog voordat je antwoord krijgt, roept je andere kind iets vanuit de woonkamer.
Meteen zie je de reactie.
"Niet zo hard!"
Even later wordt de televisie uitgezet omdat het geluid te veel is.
De hond blaft.
Je kind slaat de handen voor de oren.
Of loopt boos naar boven.
Je vraagt je af:
Is mijn kind gewoon moe of raakt het overprikkeld?
Direct antwoord op de vraag
Veel kinderen zijn na een schooldag overprikkeld. Tijdens een schooldag verwerken ze voortdurend geluiden, bewegingen, gesprekken, opdrachten en sociale situaties. Na de zomervakantie is die overgang vaak nog groter. Wanneer alle prikkels zich opstapelen, kan een kind thuis sneller boos worden, huilen, zich terugtrekken of juist heel druk gedrag laten zien.
Misschien herken je dit...
Je kind wil na school het liefst alleen zijn.
Of reageert geïrriteerd op kleine geluiden.
Misschien ontstaat er snel ruzie.
Of lijkt alles ineens te veel.
Sommige kinderen kruipen onder een dekentje op de bank.
Anderen blijven juist bewegen, praten of stuiteren.
Overprikkeling ziet er bij ieder kind anders uit.
Waarom raakt een kind na school overprikkeld?
Een schooldag bestaat uit veel meer dan alleen leren.
Een kind luistert naar uitleg.
Werkt samen.
Loopt door drukke gangen.
Speelt op een rumoerig schoolplein.
Verwerkt nieuwe informatie.
En moet ondertussen voortdurend schakelen.
Voor veel kinderen gaat dat vanzelf.
Maar sommige kinderen verwerken al die prikkels veel intensiever.
Na de zomervakantie moet het brein bovendien opnieuw wennen aan al die indrukken.
Dat vraagt veel energie.
Gedrag is een signaal
Een overprikkeld kind zegt meestal niet:
"Mijn hoofd zit vol."
Je ziet het aan het gedrag.
Misschien wordt jouw kind boos.
Of juist heel stil.
Sommige kinderen krijgen hoofdpijn.
Anderen kunnen nergens meer tegen.
In mijn werk hoor ik ouders regelmatig zeggen dat hun kind thuis "ontploft", terwijl school weinig bijzonderheden ziet. Dat is niet vreemd. Veel kinderen houden zich op school de hele dag staande. Thuis komt alle opgebouwde spanning eruit.
Kijk verder dan alleen de overprikkeling
Binnen mijn Kompas van Leren kijk ik altijd naar de oorzaak.
Misschien kost de schooldag veel energie doordat jouw kind moeite heeft met het verwerken van prikkels.
Misschien speelt vermoeidheid een rol.
Of vraagt het werkgeheugen voortdurend veel inspanning.
Ook executieve functies, emoties of leerproblemen kunnen ervoor zorgen dat het brein sneller overbelast raakt.
Wanneer je begrijpt waar de energie naartoe gaat, wordt ook duidelijker waarom jouw kind overprikkeld thuiskomt.
Hoe kun je jouw kind helpen?
Gun eerst rust
Veel kinderen hebben na school behoefte aan een rustige overgang.
Niet meteen vragen stellen of activiteiten plannen.
Verminder prikkels
Een rustige plek.
Minder geluid.
Even alleen spelen of lezen.
Dat kan al veel verschil maken.
Kijk wat jouw kind nodig heeft
Het ene kind wil bewegen.
Het andere kind wil juist stilte.
Probeer samen te ontdekken wat helpt.
Let op de eerste signalen
Wanneer je de eerste tekenen van overprikkeling herkent, kun je vaak eerder ingrijpen.
Wees nieuwsgierig
Vraag jezelf af:
"Welke prikkels hebben vandaag veel energie gekost?"
Dat levert vaak meer op dan alleen proberen het gedrag te stoppen.
Wanneer is extra aandacht verstandig?
Af en toe overprikkeld zijn is heel normaal.
Raakt jouw kind echter dagelijks overbelast, herstelt het nauwelijks of beïnvloedt dit het leren en het gezinsleven, dan is het verstandig om verder te onderzoeken wat de overprikkeling veroorzaakt.
Samenvatting
Een schooldag vraagt veel van een kind.
Niet alleen door het leren, maar ook door alle prikkels die verwerkt moeten worden.
Door te begrijpen dat overprikkeling vaak een signaal is van een vol hoofd, kun je jouw kind beter helpen om weer tot rust te komen.
Herken je meerdere signalen?
Kinderen laten vaak meerdere signalen tegelijk zien. Misschien herken je naast overprikkeling ook één of meer van deze signalen:
- Mijn kind is erg moe na school.
- Mijn kind is na school snel boos.
- Mijn kind kan zich moeilijk concentreren.
- Mijn kind heeft hoofdpijn na school.
- Mijn kind wil niet naar school.
- Mijn kind trekt zich terug.
- Mijn kind heeft moeite met veranderingen.
Lees ook
Misschien zijn deze artikelen ook interessant:
- Waarom is mijn kind na school zo boos?
- Waarom is mijn kind zo moe na de eerste schoolweken?
- Mijn kind kan zich na de zomervakantie moeilijk concentreren.
- Hoe help je je kind weer wennen aan school na de zomervakantie?
Meer verdieping
Wil je meer weten over prikkelverwerking? Lees dan ook mijn kennisbankartikelen over:
- Prikkelverwerking
- Werkgeheugen
- Executieve functies
- Schoolstress
- Emoties en zelfbeeld
Praktische ondersteuning
Wil je jouw kind thuis praktisch ondersteunen?
Bekijk dan ook mijn:
- uitlegposters;
- gratis downloads;
- praktische leermiddelen;
- Kompas van Leren.
