Visuele ondersteuning bij NT2

In het kort

Kinderen die Nederlands als tweede taal leren (NT2) krijgen dagelijks veel nieuwe woorden, begrippen en instructies aangeboden.

Daardoor kan leren extra inspannend zijn.

Visuele ondersteuning helpt doordat taal wordt gekoppeld aan beelden, voorbeelden en overzichtelijke structuren. Hierdoor wordt informatie beter begrepen en onthouden.


Inleiding

Stel je voor dat je iedere dag naar school gaat in een taal die je nog niet volledig beheerst.

Je probeert te luisteren, opdrachten te begrijpen en mee te doen met de les.

Dat vraagt veel energie.

Voor kinderen die Nederlands als tweede taal leren, is dat dagelijkse realiteit.

Veel informatie op school wordt via taal aangeboden.

Visuele ondersteuning kan helpen om die informatie toegankelijker en begrijpelijker te maken.


Voorbeeld uit de praktijk

Aya zit sinds een jaar op een Nederlandse basisschool.

Ze leert snel, maar mist regelmatig delen van de uitleg.

Bij nieuwe woorden weet ze vaak niet precies wat ermee bedoeld wordt.

Wanneer de leerkracht afbeeldingen, voorbeelden en stappenkaarten gebruikt, begrijpt Aya veel meer van de les.

Niet omdat de les eenvoudiger wordt.

Maar omdat de taal ondersteund wordt door beelden.


Centrale vraag

Hoe helpt visuele ondersteuning kinderen die Nederlands als tweede taal leren?


Hoofdstuk 1 – Wat betekent NT2?

NT2 staat voor Nederlands als tweede taal.

Kinderen leren Nederlands naast een andere moedertaal of thuistaal.

Dat vraagt niet alleen aandacht voor woordenschat, maar ook voor:

  • taalbegrip;
  • schooltaal;
  • instructies;
  • communicatie;
  • lezen en schrijven.


Hoofdstuk 2 – Waarom helpt visuele ondersteuning?

Wanneer nieuwe woorden alleen mondeling worden aangeboden, kunnen kinderen belangrijke informatie missen.

Visuele ondersteuning helpt doordat woorden gekoppeld worden aan:

  • afbeeldingen;
  • pictogrammen;
  • voorbeelden;
  • schema's;
  • situaties uit het dagelijks leven.

Hierdoor ontstaat sneller begrip.


Hoofdstuk 3 – Visuele ondersteuning bij woordenschat

Nieuwe woorden leren gaat makkelijker wanneer kinderen betekenis kunnen koppelen aan een beeld.

Kinderen onthouden woorden vaak beter wanneer zij:

  • het woord horen;
  • het woord zien;
  • een afbeelding zien;
  • een voorbeeld krijgen.

Visuele ondersteuning versterkt deze verbindingen.


Hoofdstuk 4 – Visuele ondersteuning bij instructies

Schoolopdrachten bevatten vaak veel taal.

Kinderen moeten begrijpen:

  • wat zij moeten doen;
  • welke stappen zij moeten volgen;
  • wat het einddoel is.

Stappenplannen en voorbeeldkaarten maken deze informatie duidelijker.


Hoofdstuk 5 – Visuele ondersteuning bij begrijpend lezen

NT2-leerlingen kunnen moeite hebben met schooltaal en abstracte begrippen.

Visuele ondersteuning helpt door:

  • kernwoorden zichtbaar te maken;
  • begrippen uit te leggen met afbeeldingen;
  • verbanden inzichtelijk te maken;
  • teksten overzichtelijker te maken.


Hoofdstuk 6 – Visuele ondersteuning bij rekenen

Ook rekenen bevat veel taal.

Denk aan:

  • verhaalsommen;
  • instructies;
  • rekenbegrippen;
  • strategieën.

Visuele ondersteuning helpt om de taalbelasting te verminderen.

Daardoor kunnen kinderen beter laten zien wat zij daadwerkelijk begrijpen.


Hoofdstuk 7 – NT2 en werkgeheugen

Kinderen die een nieuwe taal leren gebruiken veel mentale energie voor taalverwerking.

Daardoor wordt het werkgeheugen extra belast.

Visuele ondersteuning helpt doordat informatie zichtbaar blijft.

Kinderen hoeven minder tegelijk te onthouden.


Hoofdstuk 8 – NT2 en zelfstandig werken

Wanneer instructies zichtbaar zijn, kunnen kinderen zelfstandiger werken.

Denk aan:

  • checklists;
  • stappenplannen;
  • dagplanningen;
  • voorbeeldkaarten.

Dit vergroot het zelfvertrouwen.


Hoofdstuk 9 – Welke vormen van visuele ondersteuning helpen?

Veelgebruikte vormen zijn:

  • pictogrammen;
  • afbeeldingen;
  • woordkaarten;
  • stappenplannen;
  • schema's;
  • overzichtskaarten;
  • dagplanningen;
  • visuele leermiddelen.

Welke ondersteuning het beste werkt, hangt af van de leeftijd en taalontwikkeling van het kind.


Tot slot

Kinderen die Nederlands als tweede taal leren, verwerken dagelijks veel nieuwe informatie.

Visuele ondersteuning helpt om taal zichtbaar, begrijpelijk en toegankelijk te maken.

Daardoor ontstaat meer begrip, meer zelfvertrouwen en meer kansen om succesvol mee te doen in de klas.


Meer lezen

  • Visuele ondersteuning bij TOS
  • Visuele ondersteuning bij instructieverwerking
  • Visuele ondersteuning en werkgeheugen
  • Visuele ondersteuning bij begrijpend lezen
  • Visuele ondersteuning bij zelfstandig werken
  • NT2 en leren
  • Visuele ondersteuning in onderwijs en leren