Visuele ondersteuning bij woordenschat

In het kort

Een goede woordenschat is belangrijk voor leren, lezen, communiceren en het begrijpen van instructies.

Voor sommige kinderen kost het veel moeite om nieuwe woorden te leren en te onthouden.

Visuele ondersteuning helpt doordat woorden gekoppeld worden aan beelden, voorbeelden en betekenisvolle situaties. Hierdoor worden woorden beter begrepen en onthouden.


Inleiding

Sommige kinderen lijken nieuwe woorden moeiteloos op te pikken.

Andere kinderen horen een woord meerdere keren, maar weten een dag later niet meer wat het betekent.

Dat kan op school problemen geven.

Veel lesstof wordt namelijk aangeboden via taal.

Hoe meer woorden een kind begrijpt, hoe makkelijker leren vaak wordt.

Visuele ondersteuning kan helpen om nieuwe woorden betekenis te geven.


Voorbeeld uit de praktijk

Sara zit in groep 5.

Tijdens begrijpend lezen komt ze regelmatig woorden tegen die ze niet kent.

Daardoor begrijpt ze soms de hele tekst minder goed.

Haar leerkracht gebruikt afbeeldingen, voorbeelden en woordkaarten bij nieuwe begrippen.

Na verloop van tijd onthoudt Sara woorden beter en begrijpt ze teksten makkelijker.

Niet omdat ze harder leert.

Maar omdat woorden meer betekenis krijgen.


Centrale vraag

Hoe helpt visuele ondersteuning kinderen bij het uitbreiden van hun woordenschat?


Hoofdstuk 1 – Waarom is woordenschat zo belangrijk?

Woordenschat speelt een rol bij vrijwel alles wat kinderen leren.

Kinderen gebruiken woordenschat bij:

  • luisteren;
  • spreken;
  • lezen;
  • schrijven;
  • rekenen;
  • leren op school.

Hoe beter een kind woorden begrijpt, hoe makkelijker nieuwe informatie verwerkt kan worden.


Hoofdstuk 2 – Hoe herken je problemen met woordenschat?

Kinderen kunnen:

  • vaak vragen wat woorden betekenen;
  • moeite hebben met begrijpend lezen;
  • instructies minder goed begrijpen;
  • woorden vergeten;
  • moeite hebben om zichzelf uit te drukken;
  • minder actief deelnemen aan gesprekken.

Vaak vallen deze problemen vooral op wanneer de lesstof moeilijker wordt.


Hoofdstuk 3 – Waarom helpt visuele ondersteuning?

Woorden zijn abstract.

Kinderen leren nieuwe woorden vaak makkelijker wanneer zij een beeld kunnen koppelen aan de betekenis.

Visuele ondersteuning maakt woorden concreter.

Daardoor ontstaat meer begrip.


Hoofdstuk 4 – Woorden koppelen aan beelden

Wanneer een kind een afbeelding ziet bij een nieuw woord, ontstaat een extra geheugenanker.

Dat maakt het makkelijker om het woord later terug te halen.

Daarom werken afbeeldingen, foto's en illustraties vaak zo goed.


Hoofdstuk 5 – Woordenschat en begrijpend lezen

Veel problemen met begrijpend lezen ontstaan doordat kinderen belangrijke woorden niet begrijpen.

Wanneer woordenschat groeit, groeit vaak ook het tekstbegrip.

Visuele ondersteuning helpt om nieuwe woorden vooraf uit te leggen en zichtbaar te maken.


Hoofdstuk 6 – Woordenschat en instructieverwerking

Ook instructies bevatten vaak woorden die kinderen nog niet volledig begrijpen.

Wanneer begrippen zichtbaar worden gemaakt, kunnen kinderen opdrachten beter uitvoeren.


Hoofdstuk 7 – Woordenschat en werkgeheugen

Kinderen moeten nieuwe woorden niet alleen begrijpen, maar ook onthouden.

Dat vraagt veel van het werkgeheugen.

Visuele ondersteuning helpt doordat betekenis zichtbaar blijft tijdens het leren.


Hoofdstuk 8 – Voor welke kinderen helpt dit extra?

Visuele ondersteuning bij woordenschat helpt vaak bij kinderen met:

  • TOS;
  • NT2;
  • dyslexie;
  • ADHD of ADD;
  • autisme;
  • werkgeheugenproblemen;
  • beelddenken.

Maar ook veel andere kinderen profiteren van een visuele aanpak.


Hoofdstuk 9 – Praktische voorbeelden van visuele ondersteuning

Denk aan:

  • woordkaarten;
  • afbeeldingen;
  • pictogrammen;
  • woordwebben;
  • mindmaps;
  • begrippenlijsten;
  • overzichtskaarten.

Deze hulpmiddelen helpen kinderen om woorden actief te verwerken.


Tot slot

Een sterke woordenschat vormt de basis voor leren.

Wanneer kinderen woorden begrijpen, kunnen zij makkelijker lezen, luisteren, communiceren en nieuwe kennis opdoen.

Visuele ondersteuning helpt om woorden zichtbaar, betekenisvol en beter onthoudbaar te maken.

Daardoor groeit niet alleen de woordenschat, maar vaak ook het zelfvertrouwen.


Meer lezen

  • Visuele ondersteuning bij begrijpend lezen
  • Visuele ondersteuning bij technisch lezen
  • Visuele ondersteuning bij spelling
  • Visuele ondersteuning bij TOS
  • Visuele ondersteuning bij NT2
  • Visuele ondersteuning en werkgeheugen
  • Visuele ondersteuning in onderwijs en leren