- In het kort
- Inleiding
- Voorbeeld uit de praktijk
- Centrale vraag
- Hoofdstuk 1 – Wat betekent informatie verwerken?
- Hoofdstuk 2 – Hoe herken je problemen met informatie verwerken?
- Hoofdstuk 3 – Waarom helpt visuele ondersteuning?
- Hoofdstuk 4 – Informatie structureren
- Hoofdstuk 5 – Informatie verwerken tijdens instructies
- Hoofdstuk 6 – Informatie verwerken tijdens lezen
- Hoofdstuk 7 – Informatie verwerken en werkgeheugen
- Hoofdstuk 8 – Voor welke kinderen helpt dit extra?
- Hoofdstuk 9 – Praktische voorbeelden van visuele ondersteuning
- Tot slot
- Meer lezen
Visuele ondersteuning bij informatie verwerken
In het kort
Iedere dag verwerken kinderen enorme hoeveelheden informatie.
Ze luisteren naar uitleg, lezen teksten, maken opdrachten en leren nieuwe vaardigheden.
Voor sommige kinderen verloopt dit vanzelf. Andere kinderen raken overweldigd, missen belangrijke informatie of weten niet hoe ze alles moeten ordenen.
Visuele ondersteuning helpt doordat informatie zichtbaar, overzichtelijk en beter te begrijpen wordt.
Inleiding
"Maar dat hebben we net nog uitgelegd."
Soms lijkt het alsof informatie niet blijft hangen.
Kinderen horen de uitleg, kijken naar de leerkracht en lijken aandachtig te luisteren.
Toch weten ze later niet meer wat de bedoeling was.
Dat betekent niet automatisch dat ze niet hebben opgelet.
Vaak kost het verwerken van informatie simpelweg veel energie.
Visuele ondersteuning kan helpen om informatie beter te ordenen en te begrijpen.
Voorbeeld uit de praktijk
Lotte zit in groep 6.
Tijdens de les begrijpt ze de uitleg meestal wel.
Wanneer ze zelfstandig aan het werk gaat, weet ze echter niet meer precies wat ze moet doen.
Haar leerkracht maakt voortaan gebruik van een visueel stappenplan op het bord.
Daardoor kan Lotte steeds terugkijken.
Niet omdat ze de uitleg niet heeft gehoord.
Maar omdat ze de informatie niet allemaal tegelijk hoeft vast te houden.
Centrale vraag
Hoe helpt visuele ondersteuning kinderen bij het verwerken van informatie?
Hoofdstuk 1 – Wat betekent informatie verwerken?
Informatie verwerken betekent dat kinderen:
- informatie opnemen;
- informatie begrijpen;
- informatie onthouden;
- verbanden leggen;
- informatie toepassen.
Deze stappen vinden vaak tegelijkertijd plaats.
Hoofdstuk 2 – Hoe herken je problemen met informatie verwerken?
Kinderen kunnen:
- instructies vergeten;
- informatie door elkaar halen;
- opdrachten verkeerd uitvoeren;
- veel herhaling nodig hebben;
- moeite hebben met overzicht;
- langzaam reageren op uitleg.
Vaak begrijpen zij losse onderdelen wel, maar lukt het niet om alles samen te brengen.
Hoofdstuk 3 – Waarom helpt visuele ondersteuning?
Visuele ondersteuning maakt informatie zichtbaar.
Daardoor kunnen kinderen:
- terugkijken;
- verbanden zien;
- informatie ordenen;
- informatie beter onthouden.
Dit vermindert de belasting van het brein.
Hoofdstuk 4 – Informatie structureren
Veel kinderen raken vast wanneer informatie ongeordend binnenkomt.
Visuele ondersteuning helpt door gebruik te maken van:
- schema's;
- stappenplannen;
- mindmaps;
- overzichtskaarten.
Hierdoor ontstaat structuur.
Hoofdstuk 5 – Informatie verwerken tijdens instructies
Tijdens een uitleg moeten kinderen luisteren, onthouden en begrijpen.
Dat vraagt veel van:
- aandacht;
- werkgeheugen;
- taalverwerking.
Visuele ondersteuning helpt doordat belangrijke informatie zichtbaar blijft.
Hoofdstuk 6 – Informatie verwerken tijdens lezen
Ook tijdens het lezen moeten kinderen voortdurend informatie verwerken.
Zij moeten:
- woorden begrijpen;
- verbanden leggen;
- hoofd- en bijzaken onderscheiden;
- conclusies trekken.
Visuele hulpmiddelen helpen om deze informatie te ordenen.
Hoofdstuk 7 – Informatie verwerken en werkgeheugen
Werkgeheugen speelt een belangrijke rol bij informatieverwerking.
Wanneer het werkgeheugen overbelast raakt, kunnen kinderen informatie sneller kwijt raken.
Visuele ondersteuning helpt doordat informatie buiten het hoofd wordt opgeslagen.
Hoofdstuk 8 – Voor welke kinderen helpt dit extra?
Visuele ondersteuning bij informatie verwerken helpt vaak bij kinderen met:
- ADHD of ADD;
- autisme;
- dyslexie;
- dyscalculie;
- TOS;
- NT2;
- werkgeheugenproblemen;
- executieve functieproblemen.
Maar ook veel andere kinderen profiteren van meer overzicht.
Hoofdstuk 9 – Praktische voorbeelden van visuele ondersteuning
Denk aan:
- overzichtskaarten;
- stappenplannen;
- schema's;
- mindmaps;
- checklists;
- pictogrammen;
- visuele leermiddelen.
Deze hulpmiddelen helpen kinderen om informatie beter te begrijpen en te onthouden.
Tot slot
Informatie verwerken is een vaardigheid die bij vrijwel alle schoolvakken een rol speelt.
Wanneer informatie zichtbaar en overzichtelijk wordt aangeboden, kunnen kinderen deze beter begrijpen, onthouden en toepassen.
Visuele ondersteuning helpt om leren minder belastend en succesvoller te maken.
Meer lezen
- Visuele ondersteuning en werkgeheugen
- Visuele ondersteuning bij instructieverwerking
- Visuele ondersteuning bij concentratie
- Visuele ondersteuning bij aandacht vasthouden
- Visuele ondersteuning bij begrijpend lezen
- Visuele ondersteuning bij executieve functies
- Visuele ondersteuning in onderwijs en leren
