Visuele ondersteuning bij tijdsinschatting

In het kort

Tijdsinschatting betekent dat een kind kan inschatten hoeveel tijd een activiteit kost en hoeveel tijd beschikbaar is.

Voor veel kinderen is dit lastig. Ze denken dat een taak vijf minuten duurt terwijl er een half uur voor nodig is, of ze verliezen de tijd volledig uit het oog.

Visuele ondersteuning helpt doordat tijd zichtbaar wordt gemaakt. Hierdoor krijgen kinderen meer grip op hun dag en hun planning.


Inleiding

"Ik ben zo klaar."

Tien minuten later is je kind nog steeds niet begonnen.

Veel ouders herkennen dit.

Sommige kinderen hebben moeite om in te schatten hoeveel tijd een activiteit kost. Daardoor ontstaan regelmatig frustraties rondom huiswerk, opruimen, aankleden of afspraken.

Dit heeft meestal weinig te maken met onwil.

Tijd is namelijk een abstract begrip.

Visuele ondersteuning kan helpen om tijd concreter en begrijpelijker te maken.


Voorbeeld uit de praktijk

Levi zit in groep 7.

Wanneer hij huiswerk krijgt, denkt hij dat het binnen tien minuten klaar is.

In werkelijkheid duurt het vaak veertig minuten.

Daardoor begint hij te laat en ontstaat er stress.

Zijn ouders gaan werken met een timer en een visuele planning.

Langzaam leert Levi beter inschatten hoeveel tijd verschillende activiteiten werkelijk kosten.

Niet omdat de tijd verandert.

Maar omdat hij tijd leert zien.


Centrale vraag

Hoe helpt visuele ondersteuning kinderen bij het ontwikkelen van tijdsinschatting?


Hoofdstuk 1 – Wat is tijdsinschatting?

Tijdsinschatting betekent dat je kunt voorspellen hoeveel tijd een activiteit ongeveer zal duren.

Kinderen gebruiken deze vaardigheid bijvoorbeeld bij:

  • huiswerk;
  • toetsen;
  • sporten;
  • aankleden;
  • opruimen;
  • afspraken.

Een goede tijdsinschatting helpt om realistischer te plannen.


Hoofdstuk 2 – Hoe herken je problemen met tijdsinschatting?

Kinderen kunnen:

  • structureel te laat zijn;
  • taken onderschatten;
  • taken overschatten;
  • steeds verrast worden door de tijd;
  • moeite hebben met plannen;
  • deadlines missen;
  • veel stress ervaren rondom tijd.

Vaak hebben deze kinderen niet door hoeveel tijd er werkelijk verstrijkt.


Hoofdstuk 3 – Waarom helpt visuele ondersteuning?

Tijd is niet zichtbaar.

Daardoor is het moeilijk om tijd goed in te schatten.

Visuele ondersteuning helpt doordat kinderen kunnen zien:

  • hoeveel tijd beschikbaar is;
  • hoeveel tijd voorbij is;
  • hoeveel tijd nog resteert.

Dat maakt tijd concreter.


Hoofdstuk 4 – Tijd zichtbaar maken

Er zijn verschillende manieren om tijd zichtbaar te maken.

Denk aan:

  • visuele timers;
  • aftelklokken;
  • tijdlijnen;
  • dagplanningen;
  • weekplanningen.

Kinderen krijgen hierdoor meer gevoel voor tijd.


Hoofdstuk 5 – Activiteiten vergelijken

Veel kinderen leren tijd beter inschatten wanneer activiteiten worden vergeleken.

Bijvoorbeeld:

  • tandenpoetsen duurt ongeveer 2 minuten;
  • aankleden duurt ongeveer 10 minuten;
  • huiswerk duurt ongeveer 30 minuten.

Zo ontstaat een realistischer beeld van tijd.


Hoofdstuk 6 – Tijdsinschatting en executieve functies

Tijdsinschatting hangt nauw samen met executieve functies.

Kinderen gebruiken deze vaardigheid bij:

  • plannen;
  • organiseren;
  • taakinitiatie;
  • zelfstandig werken;
  • prioriteiten stellen.

Wanneer tijdsinschatting verbetert, worden deze vaardigheden vaak ook sterker.


Hoofdstuk 7 – Tijdsinschatting op school

Op school speelt tijdsinschatting een belangrijke rol.

Kinderen moeten bijvoorbeeld inschatten:

  • hoeveel tijd zij nodig hebben voor een opdracht;
  • wanneer zij moeten beginnen;
  • hoeveel werk nog gedaan moet worden.

Visuele ondersteuning helpt om dit inzicht te ontwikkelen.


Hoofdstuk 8 – Tijdsinschatting thuis

Ook thuis kan tijdsinschatting veel verschil maken.

Bijvoorbeeld bij:

  • ochtendroutines;
  • huiswerk;
  • schermtijd;
  • sportactiviteiten;
  • huishoudelijke taken.

Door tijd zichtbaar te maken ontstaat vaak minder discussie.


Hoofdstuk 9 – Voor welke kinderen helpt dit extra?

Visuele ondersteuning bij tijdsinschatting helpt vaak bij kinderen met:

  • ADHD of ADD;
  • autisme;
  • werkgeheugenproblemen;
  • executieve functieproblemen;
  • hooggevoeligheid;
  • beelddenken.

Maar ook veel andere kinderen profiteren van een zichtbare aanpak van tijd.


Tot slot

Tijdsinschatting is een belangrijke vaardigheid voor school, thuis en later in het dagelijks leven.

Voor veel kinderen blijft tijd lang abstract.

Visuele ondersteuning helpt om tijd zichtbaar en begrijpelijk te maken.

Daardoor ontstaat meer overzicht, meer zelfstandigheid en meer grip op de dag.


Meer lezen

  • Visuele ondersteuning bij tijdsbesef
  • Visuele ondersteuning bij klokkijken
  • Visuele ondersteuning bij dagplanning
  • Visuele ondersteuning bij weekplanning
  • Visuele ondersteuning bij plannen
  • Visuele ondersteuning bij executieve functies
  • Visuele ondersteuning in onderwijs en leren