Visuele ondersteuning bij motivatieproblemen

In het kort

Veel kinderen worden ten onrechte gezien als ongemotiveerd.

In werkelijkheid spelen vaak andere factoren een rol, zoals faalangst, overprikkeling, werkgeheugenproblemen, executieve functies of een gebrek aan overzicht.

Visuele ondersteuning helpt doordat taken overzichtelijker, duidelijker en haalbaarder worden.

Daardoor ontstaat vaker motivatie om te beginnen én door te zetten.


Inleiding

"Ik heb geen zin."

Voor ouders klinkt dat soms als onwil.

Toch zit er achter deze woorden vaak iets anders.

Kinderen die steeds vastlopen, fouten maken of het overzicht verliezen, kunnen het vertrouwen in zichzelf kwijtraken.

Wanneer leren vooral frustratie oplevert, verdwijnt motivatie vanzelf.

Visuele ondersteuning helpt om leren weer behapbaar te maken.


Voorbeeld uit de praktijk

Mats zit in groep 7.

Iedere middag ontstaat strijd rondom huiswerk.

Hij schuift opdrachten voor zich uit en zegt voortdurend dat hij er geen zin in heeft.

Zijn ouders ontdekken dat hij vooral niet weet waar hij moet beginnen.

Samen maken ze een visueel stappenplan.

De weerstand verdwijnt niet direct, maar hij begint wel vaker zelfstandig.

Niet omdat hij ineens huiswerk leuk vindt.

Maar omdat hij weet wat hij moet doen.


Centrale vraag

Hoe helpt visuele ondersteuning kinderen met motivatieproblemen?


Hoofdstuk 1 – Wat is motivatie?

Motivatie is de bereidheid om ergens energie in te steken.

Kinderen voelen zich vaak gemotiveerd wanneer zij:

  • succes ervaren;
  • begrijpen waarom iets belangrijk is;
  • weten wat er van hen verwacht wordt;
  • vertrouwen hebben in hun eigen kunnen.


Hoofdstuk 2 – Waarom lijken sommige kinderen ongemotiveerd?

Achter motivatieproblemen kunnen verschillende oorzaken zitten.

Bijvoorbeeld:

  • faalangst;
  • overprikkeling;
  • werkgeheugenproblemen;
  • executieve functieproblemen;
  • concentratieproblemen;
  • leerproblemen;
  • gebrek aan succeservaringen.

Vaak is motivatie niet het echte probleem.


Hoofdstuk 3 – Waarom helpt visuele ondersteuning?

Visuele ondersteuning maakt zichtbaar:

  • wat er moet gebeuren;
  • hoe een taak eruitziet;
  • welke stappen nodig zijn;
  • wanneer iets klaar is.

Daardoor wordt een taak minder groot en minder overweldigend.


Hoofdstuk 4 – Grote taken klein maken

Veel kinderen haken af bij grote opdrachten.

Visuele ondersteuning helpt door taken op te delen in kleine, haalbare stappen.

Daardoor ontstaan sneller succeservaringen.


Hoofdstuk 5 – Motivatie en executieve functies

Kinderen kunnen gemotiveerd zijn en toch niet beginnen.

Dat komt vaak doordat taakinitiatie, planning of organisatie lastig zijn.

Visuele ondersteuning helpt om deze vaardigheden te ondersteunen.


Hoofdstuk 6 – Motivatie en zelfvertrouwen

Kinderen die vaak vastlopen, gaan soms geloven dat ze iets niet kunnen.

Visuele ondersteuning helpt om meer succeservaringen op te bouwen.

Daardoor groeit het vertrouwen.


Hoofdstuk 7 – Motivatie en school

Op school helpt het wanneer kinderen:

  • weten wat het doel is;
  • overzicht hebben;
  • vooruitgang kunnen zien;
  • succes ervaren.

Visuele hulpmiddelen kunnen daarbij ondersteunen.


Hoofdstuk 8 – Voor welke kinderen helpt dit extra?

Visuele ondersteuning bij motivatieproblemen helpt vaak bij kinderen met:

  • ADHD of ADD;
  • autisme;
  • hoogbegaafdheid;
  • hooggevoeligheid;
  • dyslexie;
  • dyscalculie;
  • executieve functieproblemen.

Maar ook veel andere kinderen profiteren van meer overzicht.


Hoofdstuk 9 – Praktische voorbeelden van visuele ondersteuning

Denk aan:

  • stappenplannen;
  • voortgangskaarten;
  • doelenkaarten;
  • checklists;
  • planners;
  • overzichtskaarten;
  • beloningsschema's.

Deze hulpmiddelen helpen kinderen om succes zichtbaar te maken.


Tot slot

Motivatie groeit vaak wanneer kinderen ervaren dat iets lukt.

Visuele ondersteuning helpt om taken overzichtelijk, duidelijk en haalbaar te maken.

Daardoor ontstaat meer vertrouwen, meer succes en vaak ook meer motivatie om te leren.


Meer lezen

  • Visuele ondersteuning bij faalangst
  • Visuele ondersteuning bij schoolstress
  • Visuele ondersteuning bij executieve functies
  • Visuele ondersteuning bij taakinitiatie
  • Visuele ondersteuning bij concentratie
  • Visuele ondersteuning en werkgeheugen
  • Visuele ondersteuning in onderwijs en leren