Visuele ondersteuning bij beelddenken

In het kort

Beelddenkers verwerken informatie vaak anders dan taalgerichte denkers.

Zij denken in beelden, verbanden, ervaringen en grote gehelen. Daardoor kunnen zij verrassend creatief zijn, maar ook vastlopen wanneer informatie vooral talig en stap voor stap wordt aangeboden.

Visuele ondersteuning sluit vaak goed aan bij de manier waarop beelddenkers leren en informatie verwerken.


Inleiding

Sommige kinderen zien eerst een plaatje in hun hoofd voordat zij woorden vinden.

Ze begrijpen een verhaal zodra ze zich er een voorstelling van kunnen maken.

Ze onthouden een route nadat ze hem één keer hebben gezien, maar vergeten een mondelinge instructie van drie stappen.

Voor deze kinderen kan leren op school soms ingewikkeld voelen.

Niet omdat ze niet slim zijn.

Maar omdat de manier waarop informatie wordt aangeboden niet altijd aansluit bij de manier waarop zij denken.

Visuele ondersteuning kan helpen om die brug te slaan.


Voorbeeld uit de praktijk

Ryan zit in groep 5.

Tijdens rekenen begrijpt hij een uitleg pas wanneer de juf een tekening maakt.

Bij spelling blijft hij fouten maken, maar bij een mindmap over dinosaurussen kan hij moeiteloos tientallen feiten onthouden.

Zijn ouders ontdekken dat hij informatie vooral visueel verwerkt.

Wanneer schoolwerk vaker wordt ondersteund met schema's, afbeeldingen en overzichtskaarten, krijgt Ryan meer grip op het leren.

Niet omdat hij meer oefent.

Maar omdat de uitleg beter aansluit bij zijn manier van denken.


Centrale vraag

Hoe helpt visuele ondersteuning kinderen die vooral in beelden denken?


Hoofdstuk 1 – Wat is beelddenken?

Beelddenken is een manier van informatie verwerken waarbij beelden een belangrijke rol spelen.

Veel beelddenkers:

  • denken in plaatjes;
  • zien snel verbanden;
  • leren vanuit het geheel;
  • gebruiken hun verbeeldingskracht sterk;
  • onthouden visuele informatie vaak goed.

Niet ieder kind dat visueel leert is automatisch een beelddenker, maar er is vaak wel overlap.


Hoofdstuk 2 – Hoe herken je een beelddenker?

Beelddenkers kunnen:

  • creatief zijn;
  • veel fantasie hebben;
  • moeite hebben met stappenplannen;
  • sterk zijn in ruimtelijk inzicht;
  • moeite hebben met automatiseren;
  • sneller leren via voorbeelden dan via uitleg.

Sommige kinderen vallen hierdoor op als slim maar wisselend in hun prestaties.


Hoofdstuk 3 – Waarom helpt visuele ondersteuning?

Beelden sluiten direct aan bij de manier waarop veel beelddenkers informatie verwerken.

Visuele ondersteuning helpt door:

  • overzicht te geven;
  • verbanden zichtbaar te maken;
  • informatie concreet te maken;
  • taal te ondersteunen met beelden.

Daardoor ontstaat sneller begrip.


Hoofdstuk 4 – Van woorden naar beelden

Veel schoolse informatie wordt aangeboden via taal.

Beelddenkers begrijpen informatie vaak beter wanneer zij deze kunnen omzetten naar een beeld.

Denk aan:

  • schema's;
  • afbeeldingen;
  • tijdlijnen;
  • mindmaps;
  • overzichtskaarten.


Hoofdstuk 5 – Beelddenken en leren lezen

Sommige beelddenkers hebben moeite met het stap voor stap verwerken van letters en klanken.

Zij zien liever het geheel.

Visuele ondersteuning kan helpen om woorden, patronen en betekenissen inzichtelijk te maken.


Hoofdstuk 6 – Beelddenken en rekenen

Veel beelddenkers begrijpen rekenen beter wanneer zij patronen en verbanden kunnen zien.

Visuele hulpmiddelen zoals:

  • honderdvelden;
  • getallenlijnen;
  • breukenmodellen;
  • metriekstelselkaarten;

kunnen hierbij helpen.


Hoofdstuk 7 – Beelddenken en executieve functies

Sommige beelddenkers hebben veel ideeën tegelijk.

Daardoor kan het lastig zijn om:

  • overzicht te houden;
  • plannen;
  • organiseren;
  • stap voor stap te werken.

Visuele ondersteuning helpt om structuur aan te brengen.


Hoofdstuk 8 – Voor welke kinderen helpt dit extra?

Visuele ondersteuning helpt vaak bij kinderen die:

  • sterk visueel leren;
  • kenmerken van beelddenken laten zien;
  • hoogbegaafd zijn;
  • hooggevoelig zijn;
  • moeite hebben met taalgerichte instructies;
  • behoefte hebben aan overzicht.


Hoofdstuk 9 – Praktische voorbeelden van visuele ondersteuning

Denk aan:

  • mindmaps;
  • overzichtskaarten;
  • afbeeldingen;
  • schema's;
  • kleurcodering;
  • stappenplannen;
  • visuele leermiddelen.

Deze hulpmiddelen sluiten vaak goed aan bij de manier waarop beelddenkers informatie verwerken.


Tot slot

Beelddenkers leren niet per se beter of slechter.

Ze leren vaak anders.

Wanneer informatie wordt ondersteund met beelden, structuur en overzicht, ontstaat er meer ruimte om hun talenten te benutten.

Visuele ondersteuning helpt om de vertaalslag te maken tussen hoe een kind denkt en hoe informatie wordt aangeboden.


Meer lezen

  • Visuele ondersteuning bij hoogbegaafdheid
  • Visuele ondersteuning bij hooggevoeligheid
  • Visuele ondersteuning en werkgeheugen
  • Visuele ondersteuning bij rekenen
  • Visuele ondersteuning bij begrijpend lezen
  • Beelddenken en leren
  • Visuele ondersteuning in onderwijs en leren