Visuele ondersteuning bij het metriek stelsel

In het kort

Het metriek stelsel vraagt van kinderen dat zij verschillende maten begrijpen en kunnen omrekenen.

Voor veel kinderen blijft dit lastig omdat zij de samenhang tussen de verschillende eenheden niet goed zien.

Visuele ondersteuning helpt doordat maten, stappen en verbanden zichtbaar worden gemaakt. Hierdoor ontstaat meer inzicht en wordt omrekenen vaak minder ingewikkeld.


Inleiding

"Hoeveel milliliter zit er in een liter?"

"Wat komt er na centimeter?"

"Moet ik nu delen of vermenigvuldigen?"

Veel kinderen lopen vast bij het metriek stelsel.

Niet omdat zij niet kunnen rekenen, maar omdat zij moeite hebben om overzicht te houden tussen alle verschillende maten.

Meters, centimeters, kilometers, liters, milliliters, kilogrammen en grammen lijken soms losse begrippen zonder verband.

Visuele ondersteuning kan helpen om die verbanden zichtbaar te maken.


Voorbeeld uit de praktijk

Nina zit in groep 7.

Bij rekenen begrijpt ze de meeste onderwerpen goed.

Toch blijven opdrachten over lengte, gewicht en inhoud lastig.

Elke keer twijfelt ze welke stap ze moet zetten.

Wanneer haar leerkracht een visueel overzicht gebruikt waarop alle maten zichtbaar zijn, begint Nina patronen te ontdekken.

Langzaam wordt het metriek stelsel overzichtelijker.

Niet omdat ze meer oefent.

Maar omdat ze de samenhang kan zien.


Centrale vraag

Hoe helpt visuele ondersteuning kinderen bij het begrijpen van het metriek stelsel?

Hoofdstuk 1 – Wat is het metriek stelsel?

Het metriek stelsel is een systeem waarmee we meten.

Kinderen leren werken met:

Lengtematen

  • kilometer
  • hectometer
  • decameter
  • meter
  • decimeter
  • centimeter
  • millimeter

Inhoudsmaten

  • liter
  • deciliter
  • centiliter
  • milliliter

Gewichten

  • kilogram
  • hectogram
  • decagram
  • gram
  • milligram

Kinderen moeten niet alleen de namen kennen, maar ook begrijpen hoe de maten zich tot elkaar verhouden.


Hoofdstuk 2 – Waarom vinden veel kinderen het metriek stelsel lastig?

Het metriek stelsel vraagt veel van:

  • werkgeheugen;
  • getalbegrip;
  • automatiseren;
  • inzicht in patronen;
  • overzicht houden.

Veel kinderen onthouden losse feiten, maar zien de onderlinge verbanden onvoldoende.

Daardoor ontstaan fouten bij het omrekenen.


Hoofdstuk 3 – Waarom helpt visuele ondersteuning?

Visuele ondersteuning maakt zichtbaar:

  • welke maten bij elkaar horen;
  • welke volgorde de maten hebben;
  • hoeveel stappen er tussen maten zitten;
  • welke richting een berekening op gaat.

Daardoor hoeven kinderen minder te gokken.


Hoofdstuk 4 – Verbanden zichtbaar maken

Veel kinderen leren losse rijtjes uit hun hoofd.

Visuele ondersteuning helpt om het grotere geheel te zien.

Kinderen ontdekken bijvoorbeeld:

  • dat elke stap tien keer groter of kleiner wordt;
  • dat dezelfde structuur terugkomt bij lengte, gewicht en inhoud;
  • dat patronen zich herhalen.

Dit maakt het leren logischer.


Hoofdstuk 5 – Omrekenen stap voor stap

Bij omrekenen moeten kinderen vaak meerdere stappen uitvoeren.

Visuele ondersteuning helpt door deze stappen zichtbaar te maken.

Bijvoorbeeld:

  1. Zoek de beginmaat.
  2. Zoek de eindmaat.
  3. Tel het aantal stappen.
  4. Bepaal de richting.
  5. Voer de berekening uit.

Hierdoor ontstaat meer overzicht.


Hoofdstuk 6 – Werkgeheugen en het metriek stelsel

Veel kinderen raken vast omdat zij verschillende informatie tegelijk moeten onthouden.

Ze moeten:

  • de juiste maat kiezen;
  • het aantal stappen bepalen;
  • de berekening uitvoeren.

Voor kinderen met een kwetsbaar werkgeheugen kan dit veel energie kosten.

Visuele ondersteuning helpt doordat informatie zichtbaar blijft.


Hoofdstuk 7 – Visuele hulpmiddelen bij het metriek stelsel

Verschillende hulpmiddelen kunnen helpen.

Denk aan:

  • overzichtskaarten;
  • schema's;
  • stappenplannen;
  • maatladders;
  • geheugensteuntjes.

Metriekstelselkaartjes

Metriekstelselkaartjes helpen kinderen om de samenhang tussen verschillende maten zichtbaar te maken.

Daardoor ontstaat meer overzicht bij meten, wegen en omrekenen.


Hoofdstuk 8 – Voor welke kinderen helpt dit extra?

Visuele ondersteuning bij het metriek stelsel helpt vaak bij kinderen met:

  • dyscalculie;
  • ADHD of ADD;
  • autisme;
  • werkgeheugenproblemen;
  • executieve functieproblemen;
  • beelddenken;
  • hooggevoeligheid.

Maar ook veel andere kinderen profiteren van meer overzicht en structuur.


Tot slot

Het metriek stelsel gaat niet alleen over rijtjes onthouden.

Kinderen moeten begrijpen hoe maten met elkaar samenhangen.

Visuele ondersteuning helpt om deze verbanden zichtbaar te maken.

Daardoor ontstaat meer inzicht, minder verwarring en meer vertrouwen bij het rekenen met maten en gewichten.


Meer lezen

  • Visuele ondersteuning bij rekenen
  • Visuele ondersteuning bij getalbegrip
  • Visuele ondersteuning bij automatiseren
  • Visuele ondersteuning en werkgeheugen
  • Werkgeheugen en rekenen
  • Automatiseren & basisvaardigheden
  • Visuele ondersteuning in onderwijs en leren