- In het kort
- Inleiding
- Voorbeeld uit de praktijk
- Centrale vraag
- Hoofdstuk 1 – Wat zijn routines?
- Hoofdstuk 2 – Waarom zijn routines belangrijk?
- Hoofdstuk 3 – Waarom hebben sommige kinderen moeite met routines?
- Hoofdstuk 4 – Waarom helpt visuele ondersteuning?
- Hoofdstuk 5 – Ochtendroutines zichtbaar maken
- Hoofdstuk 6 – Avondroutines zichtbaar maken
- Hoofdstuk 7 – Routines en executieve functies
- Hoofdstuk 8 – Routines thuis en op school
- Hoofdstuk 9 – Voor welke kinderen helpt dit extra?
- Tot slot
- Meer lezen
Visuele ondersteuning bij routines
In het kort
Routines helpen kinderen om dagelijkse activiteiten voorspelbaar en overzichtelijk te maken.
Voor sommige kinderen verlopen routines vanzelf. Andere kinderen hebben moeite met onthouden, schakelen of zelfstandig uitvoeren van dagelijkse taken.
Visuele ondersteuning helpt doordat stappen zichtbaar worden gemaakt. Hierdoor ontstaat meer rust, overzicht en zelfstandigheid.
Inleiding
"Heb je je tanden gepoetst?"
"Heb je je jas al aan?"
"Moet ik het echt nog een keer vragen?"
Veel ouders herkennen deze momenten.
Dagelijkse routines lijken eenvoudig, maar vragen eigenlijk veel vaardigheden tegelijk.
Kinderen moeten onthouden wat er moet gebeuren, in welke volgorde en wanneer.
Voor sommige kinderen is dat behoorlijk ingewikkeld.
Visuele ondersteuning kan helpen om routines overzichtelijk en voorspelbaar te maken.
Voorbeeld uit de praktijk
Emma van negen jaar heeft iedere ochtend stress.
Ze vergeet haar broodtrommel, raakt afgeleid tijdens het aankleden en moet steeds opnieuw herinnerd worden aan wat ze nog moet doen.
Samen met haar ouders maakt ze een visuele ochtendroutine.
Op een overzichtskaart staan alle stappen van de ochtend.
Na enkele weken verlopen de ochtenden veel rustiger.
Niet omdat Emma ineens veranderd is.
Maar omdat de stappen zichtbaar zijn geworden.
Centrale vraag
Hoe helpt visuele ondersteuning kinderen bij het ontwikkelen van dagelijkse routines?
Hoofdstuk 1 – Wat zijn routines?
Routines zijn activiteiten die regelmatig terugkomen.
Bijvoorbeeld:
- opstaan;
- aankleden;
- ontbijten;
- tandenpoetsen;
- huiswerk maken;
- naar bed gaan.
Routines geven structuur aan de dag.
Hoofdstuk 2 – Waarom zijn routines belangrijk?
Routines helpen kinderen om:
- overzicht te houden;
- zelfstandiger te worden;
- minder afhankelijk te zijn van herinneringen;
- energie te besparen;
- zich veilig te voelen.
Wanneer routines voorspelbaar zijn, weten kinderen beter wat zij kunnen verwachten.
Hoofdstuk 3 – Waarom hebben sommige kinderen moeite met routines?
Dagelijkse routines doen een beroep op verschillende vaardigheden.
Kinderen moeten:
- onthouden wat er moet gebeuren;
- de juiste volgorde volgen;
- starten met taken;
- schakelen tussen activiteiten.
Vooral kinderen met zwakke executieve functies kunnen hier moeite mee hebben.
Hoofdstuk 4 – Waarom helpt visuele ondersteuning?
Visuele ondersteuning maakt zichtbaar:
- welke stappen er zijn;
- welke stap eerst komt;
- wat al gedaan is;
- wat nog moet gebeuren.
Daardoor hoeft een kind minder te onthouden.
Dat geeft rust.
Hoofdstuk 5 – Ochtendroutines zichtbaar maken
Veel gezinnen ervaren juist in de ochtend drukte.
Een visuele ochtendroutine kan helpen bij:
- opstaan;
- wassen;
- aankleden;
- ontbijten;
- schoolspullen verzamelen.
Kinderen kunnen zelfstandig zien wat de volgende stap is.
Hoofdstuk 6 – Avondroutines zichtbaar maken
Ook de avond verloopt vaak rustiger wanneer kinderen weten wat er gaat gebeuren.
Een visueel overzicht kan bijvoorbeeld bestaan uit:
- opruimen;
- douchen;
- tandenpoetsen;
- pyjama aantrekken;
- lezen;
- slapen.
Hierdoor ontstaan minder discussies en meer voorspelbaarheid.
Hoofdstuk 7 – Routines en executieve functies
Routines ondersteunen verschillende executieve functies.
Bijvoorbeeld:
- plannen;
- organiseren;
- taakinitiatie;
- werkgeheugen;
- zelfregulatie.
Wanneer routines zichtbaar zijn, worden deze vaardigheden minder zwaar belast.
Hoofdstuk 8 – Routines thuis en op school
Ook op school spelen routines een belangrijke rol.
Denk aan:
- binnenkomen;
- zelfstandig werken;
- opruimen;
- voorbereiden van taken;
- naar huis gaan.
Visuele ondersteuning helpt kinderen om deze routines sneller eigen te maken.
Hoofdstuk 9 – Voor welke kinderen helpt dit extra?
Visuele ondersteuning bij routines helpt vaak bij kinderen met:
- ADHD of ADD;
- autisme;
- hooggevoeligheid;
- werkgeheugenproblemen;
- executieve functieproblemen;
- beelddenken.
Maar ook veel andere kinderen profiteren van duidelijke routines.
Tot slot
Routines geven kinderen houvast.
Wanneer dagelijkse stappen zichtbaar worden gemaakt, ontstaat meer overzicht en voorspelbaarheid.
Visuele ondersteuning helpt kinderen om zelfstandiger te worden en met meer vertrouwen door de dag te gaan.
Voor veel gezinnen zorgt dit voor meer rust en minder strijd.
Meer lezen
- Visuele ondersteuning bij dagplanning
- Visuele ondersteuning bij weekplanning
- Visuele ondersteuning bij tijdsbesef
- Visuele ondersteuning bij plannen
- Visuele ondersteuning bij zelfstandig werken
- Visuele ondersteuning bij executieve functies
- Visuele ondersteuning in onderwijs en leren
