Visuele ondersteuning bij leerstrategieën

In het kort

Veel kinderen besteden veel tijd aan leren, maar gebruiken niet altijd effectieve leerstrategieën.

Ze lezen teksten opnieuw, leren samenvattingen uit hun hoofd of kijken steeds opnieuw naar dezelfde informatie.

Visuele ondersteuning helpt kinderen om actief met leerstof aan de slag te gaan en betere leerstrategieën te ontwikkelen.


Inleiding

"Ik heb het drie keer gelezen."

Dat klinkt alsof een kind hard gewerkt heeft.

Toch blijkt uit onderzoek dat alleen opnieuw lezen vaak weinig effect heeft op het onthouden van informatie.

Effectief leren vraagt meer dan tijd investeren.

Kinderen hebben strategieën nodig die hen helpen om informatie te begrijpen, te verwerken en op te slaan.

Visuele ondersteuning maakt deze strategieën zichtbaar.


Voorbeeld uit de praktijk

Thomas zit in groep 8.

Voor aardrijkskunde leest hij zijn samenvatting steeds opnieuw.

Na een week weet hij nog maar weinig van de leerstof.

Zijn leerkracht laat hem werken met een mindmap en oefenvragen.

Daardoor gaat hij actief nadenken over de informatie.

Zijn resultaten verbeteren.

Niet omdat hij meer leert.

Maar omdat hij anders leert.


Centrale vraag

Hoe helpt visuele ondersteuning kinderen bij het ontwikkelen van effectieve leerstrategieën?

Hoofdstuk 1 – Wat zijn leerstrategieën?

Leerstrategieën zijn manieren waarop kinderen informatie verwerken en onthouden.

Voorbeelden zijn:

  • samenvatten;
  • oefenen;
  • verbanden leggen;
  • uitleggen;
  • herhalen;
  • structureren.

Goede leerstrategieën helpen kinderen om efficiënter te leren.


Hoofdstuk 2 – Waarom hebben veel kinderen moeite met leren leren?

Veel kinderen krijgen uitleg over wat ze moeten leren.

Maar niet altijd over hoe ze kunnen leren.

Daardoor gebruiken zij strategieën die veel tijd kosten maar weinig opleveren.


Hoofdstuk 3 – Waarom helpt visuele ondersteuning?

Visuele ondersteuning maakt leerprocessen zichtbaar.

Kinderen zien:

  • hoe informatie samenhangt;
  • welke strategie gebruikt kan worden;
  • wat belangrijk is;
  • hoe kennis georganiseerd kan worden.

Daardoor wordt leren overzichtelijker.


Hoofdstuk 4 – Informatie structureren

Kinderen onthouden informatie beter wanneer zij verbanden zien.

Visuele hulpmiddelen zoals:

  • mindmaps;
  • schema's;
  • overzichtskaarten;
  • conceptmaps;

helpen om kennis te ordenen.


Hoofdstuk 5 – Actief leren zichtbaar maken

Actieve leerstrategieën werken vaak beter dan passief lezen.

Kinderen kunnen leren om:

  • zichzelf vragen te stellen;
  • informatie uit te leggen;
  • verbanden te zoeken;
  • voorbeelden te bedenken.

Visuele leerkaarten helpen hierbij.


Hoofdstuk 6 – Leerstrategieën en werkgeheugen

Wanneer informatie goed georganiseerd wordt, hoeft het werkgeheugen minder hard te werken.

Visuele ondersteuning helpt om kennis overzichtelijk op te slaan.


Hoofdstuk 7 – Leerstrategieën en metacognitie

Kinderen leren nadenken over vragen zoals:

  • Welke strategie werkt voor mij?
  • Wat begrijp ik al?
  • Wat moet ik nog oefenen?
  • Hoe weet ik dat ik het ken?

Dit vergroot het eigenaarschap over het eigen leren.


Hoofdstuk 8 – Voor welke kinderen helpt dit extra?

Visuele ondersteuning bij leerstrategieën helpt vaak bij kinderen met:

  • ADHD of ADD;
  • autisme;
  • dyslexie;
  • dyscalculie;
  • hoogbegaafdheid;
  • executieve functieproblemen;
  • werkgeheugenproblemen.

Maar ook veel andere kinderen profiteren van betere leerstrategieën.


Hoofdstuk 9 – Praktische voorbeelden van visuele ondersteuning

Denk aan:

  • mindmaps;
  • leerstrategieënkaarten;
  • samenvattingsschema's;
  • oefenkaarten;
  • reflectiekaarten;
  • overzichtskaarten;
  • stappenplannen.

Deze hulpmiddelen helpen kinderen om actiever en effectiever te leren.


Tot slot

Leren gaat niet alleen over hoeveel tijd een kind investeert.

Het gaat ook over de manier waarop geleerd wordt.

Visuele ondersteuning helpt kinderen om effectieve leerstrategieën te ontdekken en toe te passen.

Daardoor ontstaat meer inzicht, meer zelfvertrouwen en vaak betere leerresultaten.


Meer lezen

  • Visuele ondersteuning bij leren leren
  • Visuele ondersteuning bij metacognitie
  • Visuele ondersteuning bij reflecteren
  • Visuele ondersteuning en werkgeheugen
  • Visuele ondersteuning bij plannen
  • Visuele ondersteuning bij zelfstandig werken
  • Visuele ondersteuning in onderwijs en leren