In een wereld vol smartphones, digitale horloges en tablets komen kinderen steeds vaker digitale tijden tegen. Op een scherm staat bijvoorbeeld eenvoudig 14:30 of 08:15. De tijd wordt direct weergegeven en hoeft niet meer geïnterpreteerd te worden.
Toch leren kinderen op school nog steeds klokkijken met een analoge klok. Dat is de ronde klok met wijzers die veel mensen nog kennen van vroeger.
Voor sommige kinderen is dat even wennen. Waar een digitale klok meteen de tijd laat zien, vraagt een analoge klok dat kinderen eerst begrijpen hoe de wijzers werken en hoe tijd is opgebouwd.
Wanneer kinderen begrijpen hoe een analoge klok werkt, wordt klokkijken vaak een stuk overzichtelijker.
Een jongen uit groep 4 kan op de tablet precies zien hoe laat het is. Wanneer er 15:45 staat, weet hij meteen dat het kwart voor vier is.
Maar wanneer hij naar de klok in de klas kijkt, raakt hij even in de war. Hij ziet een grote wijzer, een kleine wijzer en cijfers die rond de klok staan.
Hij weet niet goed waar hij moet beginnen.
Pas wanneer hij leert dat de klok eigenlijk een systeem heeft waarin de wijzers samenwerken, wordt het duidelijker hoe hij de tijd kan aflezen.
Wat is een analoge klok en hoe leren kinderen stap voor stap begrijpen hoe deze klok werkt?
Een analoge klok is een klok die werkt met wijzers. De wijzers bewegen rond over een ronde klok met cijfers.
De meeste analoge klokken hebben twee belangrijke wijzers:
Door naar de positie van deze wijzers te kijken, kun je zien hoe laat het is.
Op een analoge klok staan meestal de cijfers 1 tot en met 12.
Deze cijfers geven de uren van de dag aan. Wanneer de kleine wijzer bijvoorbeeld bij de 3 staat, betekent dat dat het ongeveer drie uur is.
De grote wijzer beweegt ondertussen rond de klok en laat zien hoeveel minuten er voorbij zijn.
Elke keer wanneer de grote wijzer één volledige ronde maakt, is er een uur voorbij.
Hoewel de klok alleen de cijfers 1 tot en met 12 laat zien, kun je er ook minuten op aflezen.
De grote wijzer beweegt langs de cijfers en elke stap vertegenwoordigt vijf minuten.
Bijvoorbeeld:
Zo wordt zichtbaar hoeveel minuten er zijn verstreken.
Voor veel kinderen is dit een nieuwe manier van denken.
De kleine wijzer laat zien welk uur het is. Deze wijzer beweegt langzaam van het ene cijfer naar het volgende.
Wanneer de kleine wijzer tussen de 3 en de 4 staat, betekent dat dat het ergens tussen drie en vier uur is.
Kinderen moeten dus leren dat de kleine wijzer niet steeds precies op een cijfer staat, maar langzaam door beweegt.
Een belangrijk voordeel van een analoge klok is dat kinderen kunnen zien hoe tijd beweegt.
Wanneer de grote wijzer rondgaat, zien kinderen letterlijk hoe de minuten voorbijgaan. Dat maakt tijd minder abstract.
Veel kinderen begrijpen tijd daardoor beter dan wanneer ze alleen een digitaal getal zien.
Hoewel digitale klokken overal te zien zijn, leren kinderen op school nog steeds klokkijken met een analoge klok.
Dat heeft een belangrijke reden. Een analoge klok laat namelijk zien:
Kinderen krijgen daardoor meer inzicht in het begrip tijd.
Een analoge klok laat tijd zien met behulp van wijzers die rond een klok bewegen. Door te kijken naar de positie van de grote en kleine wijzer kunnen kinderen ontdekken hoe laat het is.
Hoewel dit in het begin wat oefening vraagt, helpt een analoge klok kinderen om te begrijpen hoe tijd werkt en hoe uren en minuten met elkaar samenhangen.
Wanneer kinderen stap voor stap leren kijken naar de wijzers en de structuur van de klok ontdekken, wordt klokkijken vaak steeds duidelijker.
Hulpmiddel bij dit onderwerp
Sommige kinderen begrijpen klokkijken beter wanneer ze de tijd visueel kunnen zien en oefenen.
Het pakket In NO TIME leren klokkijken helpt kinderen stap voor stap begrijpen hoe de klok werkt, met een oefenklok en duidelijke uitleg.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.