Autisme en automatiseren – waarom lezen of rekenen anders kan verlopen

Inleiding

Automatiseren is een belangrijk onderdeel van leren. Kinderen moeten bepaalde vaardigheden zo vaak oefenen dat ze vanzelf gaan. Denk aan letters herkennen, tafels kennen of woorden vlot lezen.

Voor sommige kinderen met autisme verloopt dit proces anders. Ze kunnen een taak prima begrijpen, maar toch moeite hebben om deze automatisch en snel uit te voeren.

Voorbeeld

Een jongen uit groep 5 begrijpt precies hoe vermenigvuldigen werkt. Als hij rustig mag nadenken, kan hij de som goed uitrekenen.

Maar wanneer de leerkracht vraagt om de tafels snel op te zeggen, raakt hij in de war. Hij weet het wel, maar het komt niet automatisch naar boven.

Automatiseren kost soms extra energie

Bij sommige kinderen met autisme verloopt het automatiseren van vaardigheden minder vanzelfsprekend. Het brein blijft bewust nadenken over stappen die anderen automatisch uitvoeren.

Lees ook:
👉 100 signalen dat je kind moeite heeft met executieve functies
👉 100 signalen dat je kind met ASS vastloopt op school

Centrale vraag

Waarom kan automatiseren voor kinderen met autisme moeilijker verlopen?

Hoofdstuk 1 – Wat automatiseren eigenlijk betekent

Automatiseren betekent dat een vaardigheid zo goed geoefend is dat je er niet meer over hoeft na te denken.

Voorbeelden:

• letters herkennen
• woorden lezen
• tafels kennen
• spellingregels toepassen

Wanneer iets geautomatiseerd is, kost het minder energie en minder denkwerk.

Hoofdstuk 2 – Denken in stappen in plaats van automatisch

Veel kinderen met autisme lossen problemen op door bewuste denkstappen.

Waar andere kinderen direct het antwoord geven, denkt een kind met autisme bijvoorbeeld:

• Wat was de regel ook alweer?
• Hoe werkte dat precies?
• Welke stap moet eerst?

Dat betekent dat het antwoord wel komt, maar langzamer en bewuster.

Hoofdstuk 3 – Werkgeheugen speelt een rol

Automatiseren hangt samen met het werkgeheugen.

Wanneer een vaardigheid nog niet automatisch gaat, moet het werkgeheugen steeds opnieuw:

• informatie ophalen
• stappen uitvoeren
• controleren

Voor kinderen met autisme kan dit veel energie kosten, waardoor taken trager verlopen.

Hoofdstuk 4 – Stress en tijdsdruk maken automatiseren moeilijker

Veel oefeningen op school worden gedaan onder tijdsdruk.

Bijvoorbeeld:

• tempotoetsen
• tafels opzeggen
• snel lezen

Voor sommige kinderen met autisme zorgt tijdsdruk voor spanning, waardoor het brein minder goed informatie kan ophalen.

Hoofdstuk 5 – Automatiseren kan ook op andere manieren groeien

Automatiseren betekent niet altijd snel oefenen.

Sommige kinderen leren beter door:

• visuele structuren
• herhaling zonder tijdsdruk
• inzicht in patronen
• oefenen in kleine stappen

Wanneer leren aansluit bij hun manier van denken, kan automatiseren alsnog groeien.

Meer lezen over autisme en leren?

Op de pagina Autisme en leren vind je een compleet overzicht van artikelen, signalenpagina’s en uitleg over leren, informatieverwerking, overprikkeling, executieve functies en schoolstress bij kinderen met autisme.

👉 Bekijk de pagina Autisme en leren

Tot slot

Kinderen met autisme begrijpen leerstof vaak goed, maar automatiseren kan anders verlopen.

Dat betekent niet dat ze iets niet kunnen.

Het betekent vaak dat hun brein informatie anders verwerkt en soms meer tijd nodig heeft om vaardigheden vanzelf te laten gaan.