Wat schermgebruik doet met concentratie bij kinderen

Inleiding

Schermen zijn tegenwoordig overal. Kinderen kijken filmpjes, spelen games of gebruiken tablets en telefoons. Voor veel gezinnen hoort dit bij het dagelijks leven.

Toch merken ouders en leerkrachten soms dat kinderen moeite hebben om hun aandacht bij schoolwerk te houden. Ze raken sneller afgeleid, hebben moeite met lezen of vinden het lastig om langere tijd geconcentreerd te werken.

Daarom wordt steeds vaker de vraag gesteld of schermgebruik invloed kan hebben op concentratie.

Voorbeeld

Een jongen van elf kijkt na school vaak filmpjes op zijn tablet. De filmpjes wisselen snel van beeld, geluid en onderwerpen.

Wanneer hij daarna zijn huiswerk moet maken, merkt hij dat het moeilijk is om zijn aandacht bij de tekst te houden. Na een paar minuten kijkt hij alweer op zijn telefoon of dwaalt zijn aandacht af.

Het lijkt alsof zijn brein moeite heeft om te schakelen van snelle prikkels naar rustig werken.

Centrale vraag

Hoe kan schermgebruik invloed hebben op de concentratie van kinderen?

Hoofdstuk 1 – Schermen bieden veel snelle prikkels

Veel digitale media zijn ontworpen om de aandacht vast te houden. Dat gebeurt vaak door snelle wisselingen van:

• beelden
• geluiden
• informatie
• beloningen

Deze snelle prikkels kunnen het brein sterk activeren. Het brein raakt gewend aan een hoog tempo van informatie.

Wanneer kinderen daarna een rustigere taak moeten doen, zoals lezen of rekenen, kan dat tempo ineens heel langzaam voelen.

Hoofdstuk 2 – Het brein moet schakelen tussen verschillende soorten aandacht

Er zijn verschillende vormen van aandacht.

Bij schermgebruik gaat het vaak om snelle, korte aandacht. Het brein reageert voortdurend op nieuwe prikkels.

Bij schoolwerk is juist langdurige, gerichte aandacht nodig. Het brein moet langere tijd bij dezelfde taak blijven.

Wanneer kinderen veel tijd besteden aan snelle prikkels, kan het soms lastiger worden om te schakelen naar langdurige concentratie.

Hoofdstuk 3 – Schermen kunnen het werkgeheugen belasten

Tijdens schermgebruik wordt het brein vaak overspoeld met informatie.

Het werkgeheugen moet voortdurend nieuwe prikkels verwerken. Wanneer het werkgeheugen veel belast wordt, kan het moeilijker worden om daarna informatie vast te houden tijdens leren.

Dat kan bijvoorbeeld merkbaar zijn bij:

• lezen
• luisteren naar uitleg
• volgen van instructies

Hoofdstuk 4 – Niet elk schermgebruik heeft hetzelfde effect

Het is belangrijk om te beseffen dat niet elk schermgebruik hetzelfde is.

Er is verschil tussen:

• passief kijken naar snelle filmpjes
• actief leren met digitale middelen
• creatief gebruik van technologie

Sommige digitale activiteiten kunnen juist leerzaam zijn. Het effect hangt vaak af van hoe en hoeveel schermen worden gebruikt.

Hoofdstuk 5 – Balans tussen schermtijd en andere activiteiten

Voor de ontwikkeling van concentratie is afwisseling belangrijk.

Kinderen hebben baat bij activiteiten zoals:

• spelen
• bewegen
• lezen
• creatief bezig zijn

Deze activiteiten stimuleren verschillende onderdelen van het brein en helpen bij het ontwikkelen van aandacht en concentratie.

Een gezonde balans kan daarom helpen om het brein voldoende rust en variatie te geven.

Tot slot

Schermen zijn een onderdeel van het moderne leven en kunnen zowel voordelen als uitdagingen met zich meebrengen.

Wanneer kinderen veel snelle prikkels ervaren, kan het soms moeilijker worden om hun aandacht te richten op rustigere taken zoals lezen of schoolwerk.

Door balans te houden tussen schermgebruik en andere activiteiten kan het brein ruimte houden om zich goed te concentreren.

Heb je het overzicht nodig rondom concentratieproblemen?
➡️ Bekijk de pagina over concentratieproblemen bij kinderen”

Meer leren over concentratie bij kinderen

Heeft je kind moeite met concentreren, raakt het snel afgeleid of kost het veel energie om de aandacht vast te houden? Dan kan het helpen om beter te begrijpen hoe concentratie bij kinderen werkt en welke factoren invloed hebben op aandacht en focus.

In de mini-cursus Concentratie ontdek je stap voor stap wat concentratieproblemen kan veroorzaken en hoe je je kind thuis kunt helpen om de aandacht te versterken.

Wil je eerst breder kijken naar mogelijke oorzaken? Bekijk dan ook de route Concentratie en aandacht. In deze route vind je een overzicht van artikelen over concentratie, aandacht, executieve functies en prikkelverwerking, zodat je beter kunt ontdekken waar de concentratieproblemen van jouw kind vandaan kunnen komen.

Zo krijg je meer inzicht én praktische handvatten om je kind te helpen met rustiger en gerichter leren.

Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.