Autisme en samenwerken op school – waarom groepswerk lastig kan zijn

Inleiding

Samenwerken is op school een belangrijk onderdeel van leren. Kinderen werken samen aan opdrachten, bespreken ideeën en verdelen taken binnen een groep.

Voor veel kinderen gaat dit vanzelf. Voor sommige kinderen met autisme kan samenwerken echter ingewikkeld zijn.

Samenwerken vraagt namelijk verschillende vaardigheden tegelijk: sociale signalen begrijpen, overleggen, flexibel omgaan met ideeën van anderen en taken verdelen.

Wanneer deze processen veel energie kosten, kan groepswerk moeilijker worden.

Samenwerken vraagt veel tegelijk

Bij groepswerk moeten kinderen luisteren, schakelen, sociale signalen begrijpen en overzicht houden. Voor kinderen met autisme kan dat zorgen voor spanning of onzekerheid.

Lees ook:
👉 100 signalen dat je kind onzeker is op school
👉 100 signalen dat je kind met ASS vastloopt op school

Voorbeeld

Lars zit in groep 7 en moet met drie klasgenoten een presentatie maken. Tijdens het overleg lijkt hij stil te blijven terwijl de anderen ideeën bespreken.

Wanneer de groep een plan maakt, raakt Lars het overzicht kwijt. Hij weet niet goed wat zijn taak is en wanneer hij moet beginnen.

De leerkracht merkt dat hij liever alleen werkt, omdat hij dan precies weet wat er verwacht wordt.

Zijn ouders herkennen dat samenwerken voor hem vaak verwarrend voelt.

Centrale vraag

Waarom kan samenwerken op school voor kinderen met autisme lastig zijn?

Hoofdstuk 1 – Sociale signalen begrijpen

Samenwerken vraagt dat kinderen sociale signalen kunnen herkennen.

Bijvoorbeeld:

• wanneer iemand iets wil zeggen
• hoe een gesprek verloopt
• hoe anderen reageren op een idee

Voor kinderen met autisme kunnen deze signalen minder vanzelfsprekend zijn.

Het kost soms extra aandacht om te begrijpen wat anderen bedoelen.

Hoofdstuk 2 – Overleggen en communiceren

Tijdens groepswerk moeten kinderen ideeën delen en luisteren naar elkaar.

Dat vraagt vaardigheden zoals:

• beurt nemen in een gesprek
• uitleg geven over een idee
• reageren op wat anderen zeggen

Voor sommige kinderen met autisme kan dit lastig zijn, vooral wanneer meerdere kinderen tegelijk praten.

Hoofdstuk 3 – Flexibel omgaan met ideeën

In een groep ontstaan vaak verschillende ideeën.

Samenwerken vraagt dat kinderen flexibel kunnen omgaan met voorstellen van anderen.

Voor sommige kinderen met autisme kan dit moeilijk zijn wanneer ze zelf een duidelijk plan in hun hoofd hebben.

Het aanpassen van dat plan kan spanning geven.

Hoofdstuk 4 – Overzicht houden over taken

Groepswerk vraagt ook om organisatie.

Kinderen moeten bijvoorbeeld:

• taken verdelen
• afspraken maken
• samenwerken aan een eindresultaat

Voor kinderen met autisme kan het lastig zijn om overzicht te houden over al deze stappen.

Hoofdstuk 5 – Duidelijke rollen helpen

Veel kinderen met autisme kunnen beter samenwerken wanneer de structuur duidelijk is.

Dat kan bijvoorbeeld helpen wanneer:

• taken duidelijk verdeeld zijn
• er een stappenplan is
• er een duidelijke rol is binnen de groep

Wanneer een kind weet wat zijn of haar taak is, kan samenwerken overzichtelijker worden.

Meer lezen over autisme en leren?

Op de pagina Autisme en leren vind je een compleet overzicht van artikelen, signalenpagina’s en uitleg over leren, informatieverwerking, overprikkeling, executieve functies en schoolstress bij kinderen met autisme.

👉 Bekijk de pagina Autisme en leren

Tot slot

Samenwerken vraagt verschillende sociale en organisatorische vaardigheden tegelijk. Voor kinderen met autisme kan dit extra energie kosten.

Met duidelijke structuur, heldere afspraken en overzichtelijke taken kan groepswerk voor veel kinderen beter te begrijpen en uit te voeren zijn.