“Hij kan het wel, maar wil het niet”
20 februari 2026 

“Hij kan het wel, maar wil het niet”

Inleiding 

“Ze is zo slim, maar doet niks.”

“Hij lijkt totaal ongemotiveerd.”

“Als ik niet blijf aandringen, gebeurt er gewoon niets.”

Veel ouders maken zich zorgen over de motivatie van hun kind. Het lijkt alsof de wil ontbreekt. Alsof het niet belangrijk genoeg is. En hoe langer dit speelt, hoe sneller het woord lui of ongeïnteresseerd onbewust in beeld komt.

Maar motivatie werkt zelden zo simpel.


Een herkenbaar voorbeeld

Je kind zit aan tafel met schoolwerk.

Het ligt er. Het is duidelijk. Het moet.

Maar:

  • je kind zucht
  • staart uit het raam
  • begint aan alles behalve dit
  • of zegt: “Ik heb hier gewoon geen zin in.”

En jij denkt: waarom dan niet?


Wat je vaak ziet aan de buitenkant

Bij kinderen waarbij motivatie een probleem lijkt, zie je vaak:

  • uitstellen of vermijden
  • afhaken bij schooltaken
  • minimale inzet
  • snel “klaar” zijn
  • weerstand of boosheid
  • weinig eigenaarschap

Het lijkt soms alsof een kind niet wil leren.

Maar meestal is er iets anders aan de hand.


Wat motivatie eigenlijk is

Motivatie ontstaat niet door druk of beloning.

Motivatie ontstaat wanneer:

  • iets haalbaar voelt
  • iemand zich competent voelt
  • er veiligheid is
  • en er ruimte is om op een eigen manier te leren

Als één van deze voorwaarden ontbreekt, zakt motivatie weg.

Belangrijk om te weten:

Motivatie is een gevolg, geen oorzaak.


Wat er vaak onder ligt

Bij kinderen die afhaken of ongemotiveerd lijken, zie je vaak:

  • Een mismatch tussen leren en aanbod

De manier waarop school vraagt, past niet bij hoe het kind leert.

  • Te vaak falen

Herhaalde teleurstelling tast het zelfbeeld aan.

  • Overbelasting

Het brein is moe voordat het mag beginnen.

  • Onvoldoende aansluiting bij interesses

Leren voelt betekenisloos.

  • Onzekerheid of spanning

Afhaken is veiliger dan falen.

Dan wordt “niet willen” een vorm van bescherming.


Waarom strenger zijn meestal averechts werkt

Meer druk kan tijdelijk beweging geven,

maar vergroot vaak:

  • weerstand
  • stress
  • afstand

Een kind dat zich niet competent voelt,

zal motivatie niet terugvinden door harder moeten.

Wat helpt, is niet forceren, maar begrijpen waarom het niet stroomt.


Wat wél beweging kan brengen

Motivatie groeit wanneer:

  • taken overzichtelijk worden
  • succeservaringen mogelijk zijn
  • het tempo aansluit
  • het kind zich gezien voelt
  • er ruimte is voor een eigen manier van denken

Niet alles tegelijk.

Wel stap voor stap.


Wat dit betekent voor jou als ouder

Het is moeilijk om te zien dat je kind afhaakt.

Zeker als je weet dat het meer in zich heeft.


Maar motivatie herstellen begint niet bij gedrag.

Het begint bij afstemming.

Als je beter begrijpt:

  • waar de mismatch zit
  • wat je kind nodig heeft
  • en wat juist energie kost

kun je weer beweging creëren, zonder strijd.


Tot slot 

Gebrek aan motivatie zegt zelden iets over inzet of karakter.

Vaak vertelt het iets over aansluiting, draagkracht en zelfbeeld.


In de route Motivatie & mismatch met school verken je:

  • waarom motivatie soms verdwijnt
  • wat er onder het afhaken kan liggen
  • en welke verdieping kan helpen om leren weer betekenisvol te maken


Wil je dit verder verkennen? Bekijk hier de route Motivatie & mismatch met school.

Over de schrijver
Ina Terra is sociaal psychiatrisch verpleegkundige en kindercoach en heeft 25 jaar ervaring in werken met kinderen, jongeren en ouders. In 'Een wereld om te leren' deelt ze haar kennis en ervaring met ouders van kinderen die thuis of op school vastlopen omdat ze 'anders' denken, leren en voelen.