Het metriek stelsel is een logisch opgebouwd meetsysteem voor lengte, oppervlakte, inhoud en gewicht. Toch raken veel kinderen in groep 6, 7 en 8 in de war bij het omrekenen van maateenheden. Vooral bij m² en m³ ontstaat verwarring. In deze uitleg lees je stap voor stap hoe het metriek stelsel werkt – helder en overzichtelijk uitgelegd voor ouders.
In dit overzichtsartikel leg ik stap voor stap uit:
Het metriek stelsel is een systeem om te meten.
We gebruiken het voor:
Het bijzondere is:
Alles is opgebouwd in stappen van 10.
Elke stap naar rechts betekent: keer 10.
Elke stap naar links betekent: delen door 10.
Het is dus geen rijtje dat je uit je hoofd moet leren.
Het is een systeem met vaste logica.
Meer over de basis lees je hier:
Het metriek stelsel werkt met een vaste volgorde van maateenheden: kilometer, hectometer, decameter, meter, decimeter, centimeter en millimeter. Bij elke stap naar rechts vermenigvuldig je met 10. Bij elke stap naar links deel je door 10. Dit principe vormt de basis van alle omzettingen in het metriek stelsel.
Kinderen leren vaak een “trap”:
km – hm – dam – m – dm – cm – mm
Maar zonder visueel overzicht blijft dat abstract.
Wat helpt is begrijpen:
Veel verwarring ontstaat wanneer kinderen:
Begrip komt vóór snelheid.
Lees hier meer over de oorzaken:
Waarom heeft mijn kind moeite met het metriek stelsel?
Hier gaat het vaak mis.
Eén richting → stappen van 10
Twee richtingen → 10 × 10 = 100
Drie richtingen → 10 × 10 × 10 = 1000
Dat is geen truc.
Dat is logisch opgebouwd.
Lees hier een heldere uitleg over m² en m³:
Waarom is m² en m³ zo moeilijk?
m² en m³ vragen om ruimtelijk inzicht.
Een kind moet:
Zonder dat inzicht blijven ze fouten maken zoals:
Dat zijn geen domme fouten.
Dat zijn inzichts-fouten.
Stel:
1 meter = 10 decimeter
Dat klopt bij lengte.
Maar wat gebeurt er bij oppervlakte?
Een vierkant van 1 meter bij 1 meter ziet er zo uit:
1 m × 1 m
Als je dit omzet naar decimeters, wordt dat:
10 dm × 10 dm
En wat is 10 × 10?
Dus:
1 m² = 100 dm²
Niet 10 dm².
Dat komt omdat oppervlakte in twee richtingen werkt:
En beide worden ×10.
Stel:
1 meter = 10 decimeter
Maar bij inhoud (kubus):
1 m × 1 m × 1 m
Wordt:
10 dm × 10 dm × 10 dm
10 × 10 × 10 = 1000
Dus:
1 m³ = 1000 dm³
Hier zie je drie richtingen:
Daarom is het geen ×10 en ook geen ×100,
maar ×1000.
In groep 6 begint het omrekenen van lengte en soms liters.
In groep 7 komen oppervlakte en inhoud erbij.
In groep 8 worden grotere sprongen en verhaalsommen gevraagd.
Wat verandert?
Voor kinderen die visueel denken of structuur nodig hebben, wordt het dan ineens zwaar.
Niet omdat ze het niet kunnen.
Maar omdat het systeem niet meer zichtbaar is.
Wanneer een kind het metriek stelsel begrijpt als systeem, wordt omrekenen geen trucje meer maar logisch redeneren.
Een rustige opbouw helpt:
Lees hier meer over het werken met het metriek stelsel:
Metriek stelsel leren stap voor stap
Het metriek stelsel werkt volgens één logisch principe:
Onderdeel | Richtingen | Rekenstap |
|---|---|---|
Lengte (m) | 1 richting | × 10 per stap |
Oppervlakte (m²) | 2 richtingen | × 100 per stap |
Inhoud (m³) | 3 richtingen | × 1000 per stap |
Bij lengte vergroot je één richting.
Daarom ga je per stap keer 10.
Bij oppervlakte vergroot je twee richtingen tegelijk.
10 × 10 = 100
Daarom ga je per stap keer 100.
Bij inhoud vergroot je drie richtingen tegelijk.
10 × 10 × 10 = 1000
Daarom ga je per stap keer 1000.
Wanneer kinderen dit verschil zien, wordt het metriek stelsel logisch.
Ja.
Maar alleen als ze gekoppeld zijn aan inzicht.
Een ezelsbruggetje helpt onthouden.
Maar begrip zorgt dat het blijft hangen.
Lees hier welke ezelsbruggetjes echt helpen:
Ezelsbruggetjes voor het metriek stelsel
Sommige kinderen begrijpen het metriek stelsel pas wanneer ze:
Voor hen werkt een visueel overzicht vaak beter dan losse uitleg.
Het metriek stelsel is geen rijtje.
Het is een systeem.
Wanneer je kind het systeem ziet,
verdwijnt veel verwarring.
En wanneer inzicht groeit,
volgt vertrouwen vanzelf.
Wil je het metriek stelsel niet alleen lezen maar ook zichtbaar maken? Met de metriek stelsel kaartjes krijgt je kind een blijvend visueel overzicht van lengte, oppervlakte en inhoud.
Met de kaartjes metriek stelsel ziet je kind:
Rustig vormgegeven.
Logisch opgebouwd.
Speciaal voor kinderen die structuur nodig hebben.
Bekijk hier de kaartjes metriek stelsel
Omdat oppervlakte twee richtingen heeft: lengte en breedte.
Bij één stap groter wordt het 10 × 10 = 100.
Omdat inhoud drie richtingen heeft: lengte, breedte en hoogte.
Bij één stap groter wordt het 10 × 10 × 10 = 1000.
Het helpt om het rijtje te kennen.
Maar inzicht in het systeem is belangrijker dan alleen onthouden
Vaak omdat:
lengte, oppervlakte en inhoud door elkaar lopen
de richting (links of rechts) niet duidelijk is
het als trucje wordt aangeboden
Met visueel overzicht wordt het vaak rustiger.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.