Wat is het metriek stelsel? (en waarom is het voor veel kinderen zo verwarrend?)
Inleiding
In groep 6 of 7 komt het ineens op tafel: het metriek stelsel.
Meters. Kilometers. Millimeters.
Liters. Milliliters.
Grammen. Kilogrammen.
Vierkante meters. Kubieke meters.
En vaak zie je het gebeuren.
Je kind kijkt ernaar…
en haakt af.
Niet omdat het dom is.
Niet omdat het niet kan leren.
Maar omdat het metriek stelsel bijna altijd wordt aangeboden als een rijtje om uit het hoofd te leren.
En dát is precies waar het misgaat.
Hoofdstuk 1 - Wat is het metriek stelsel eigenlijk?
Het metriek stelsel is een systeem van maateenheden waarmee je kunt meten:
- Hoe lang iets is (lengte)
- Hoe groot iets is (oppervlakte)
- Hoeveel ruimte iets inneemt (inhoud)
- Hoe zwaar iets is (gewicht)
Het bijzondere aan het metriek stelsel is:
Alles is logisch opgebouwd in stappen van 10.
Elke stap naar rechts = keer 10
Elke stap naar links = delen door 10
Dat klinkt overzichtelijk.
Maar alleen… als je het ook kunt zien.
Hoofdstuk 2 - Waarom raken zoveel kinderen in de war?
Omdat het vaak zo wordt uitgelegd:
km – hm – dam – m – dm – cm – mm
“Leer dit rijtje maar uit je hoofd.”
Voor sommige kinderen werkt dat prima.
Maar voor veel kinderen niet.
Vooral kinderen die:
- visueel denken
- moeite hebben met automatiseren
- het overzicht verliezen
- of juist heel logisch willen begrijpen waarom iets zo werkt
Die willen geen rijtje.
Die willen zien hoe het systeem werkt.
Hoofdstuk 3 - Waar gaat het vaak mis?
- Het verschil tussen lengte, oppervlakte en inhoud wordt niet goed uitgelegd
- Het ‘keer 10’-principe blijft abstract
- m² en m³ worden ineens 100 en 1000 zonder dat duidelijk is waarom
- Het wordt een trucje in plaats van inzicht
En dan zie je frustratie ontstaan.
Meer oefenen helpt dan vaak niet.
Meer inzicht wel.
Waarom raken kinderen in de war bij m² en m³?
In dit artikel lees je waarom oppervlakte en inhoud vaak zo verwarrend is.
Hoofdstuk 4 - Het metriek stelsel is eigenlijk een trap
Als je het metriek stelsel visueel maakt, wordt het ineens logisch.
Je kunt het zien als een trap.
Elke stap naar rechts:
- vermenigvuldigen
Elke stap naar links:
- delen
En bij oppervlakte doe je dat twee keer.
Bij inhoud zelfs drie keer.
Dat is geen truc.
Dat is structuur.
Maar die structuur moet je kunnen zien.
Hoofdstuk 5 - Waarom visuele ondersteuning zo belangrijk is
Voor veel kinderen is het metriek stelsel pas begrijpelijk als:
- ze het schema voor zich zien
- ze pijlen kunnen volgen
- ze zien wanneer ze 10, 100 of 1000 moeten doen
- lengte, inhoud en gewicht elk hun eigen kleur of overzicht hebben
Dan wordt het geen rijtje meer.
Dan wordt het een logisch systeem.
En logica geeft rust.
Tot slot
Het metriek stelsel is niet moeilijk.
Het wordt vaak moeilijk gemaakt.
Als je kind vastloopt, zit het probleem meestal niet in het vermogen om te leren.
Maar in de manier waarop het wordt aangeboden.
Soms zit de oplossing niet in meer oefenen,
maar in anders uitleggen.
Wil je het metriek stelsel visueel en overzichtelijk maken?
Ik ontwikkelde kaartjes voor het metriek stelsel waarin:
✔ lengte, oppervlakte, inhoud en gewicht overzichtelijk zijn weergegeven
✔ je duidelijk ziet wanneer je keer 10, 100 of 1000 doet
✔ links = delen en rechts = keer zichtbaar wordt
✔ alles stap voor stap logisch is opgebouwd
Speciaal ontwikkeld voor kinderen die denken in beelden en structuur nodig hebben.
Bekijk hier de kaartjes metriek stelsel.
Wil je het complete overzicht?
In het artikel Het metriek stelsel overzichtelijk uitgelegd vind je alle onderdelen bij elkaar: lengte, oppervlakte, inhoud en praktische uitleg stap voor stap.
Lees hier het complete overzicht
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.