Veel kinderen leren in de basisschool stap voor stap klokkijken. Toch blijft het voor een deel van de kinderen lastig. Ze weten bijvoorbeeld wel waar de wijzers staan, maar twijfelen toch over de tijd.
Sommige kinderen lezen de klok meerdere keren achter elkaar. Anderen halen kwart over en kwart voor door elkaar of vergeten welk uur bij de tijd hoort.
Dat kan frustrerend zijn, zowel voor kinderen als voor ouders. Het lijkt soms alsof een kind het systeem niet goed begrijpt, terwijl er vaak andere factoren meespelen.
Wanneer je begrijpt waarom klokkijken voor sommige kinderen moeilijk blijft, wordt het ook duidelijker hoe je hen kunt helpen.
Een jongen uit groep 6 kan de klok meestal wel lezen, maar twijfelt vaak. Wanneer iemand vraagt hoe laat het is, kijkt hij eerst naar de grote wijzer en daarna naar de kleine.
Dan zegt hij bijvoorbeeld:
“Tien over drie… denk ik.”
Wanneer hij nog een keer kijkt, verandert hij zijn antwoord.
Hij begrijpt de klok eigenlijk wel, maar het kost hem veel denkstappen om de tijd te bepalen.
Waarom blijven sommige kinderen klokkijken verwarren, zelfs wanneer ze de basis van de klok al kennen?
Een analoge klok lezen lijkt eenvoudig, maar vraagt eigenlijk verschillende denkstappen.
Kinderen moeten bijvoorbeeld:
Wanneer een kind nog bezig is met één van deze stappen, kan het geheel verwarrend worden.
Het werkgeheugen helpt kinderen om informatie tijdelijk vast te houden terwijl ze nadenken.
Bij klokkijken moet een kind bijvoorbeeld onthouden:
Voor kinderen met een kwetsbaar werkgeheugen kan dat veel tegelijk zijn.
Hoofdstuk 3 – Automatiseren kost tijdVeel vaardigheden worden pas echt makkelijk wanneer ze geautomatiseerd zijn. Dat betekent dat kinderen er niet meer bewust over hoeven na te denken.
Bij klokkijken gebeurt dit pas na veel oefenen. Sommige kinderen automatiseren dit snel, terwijl anderen meer tijd nodig hebben.
Zolang de vaardigheid nog niet geautomatiseerd is, moeten kinderen telkens opnieuw nadenken over de stappen.
De woorden die we gebruiken bij klokkijken zijn niet altijd logisch voor kinderen.
Bijvoorbeeld:
Kinderen moeten dus leren dat de woorden niet altijd letterlijk overeenkomen met wat ze zien.
Dat kan verwarring veroorzaken.
Kinderen verschillen in de manier waarop ze informatie verwerken.
Sommige kinderen denken sterk visueel. Zij begrijpen dingen vaak beter wanneer ze patronen kunnen zien of wanneer informatie duidelijk wordt weergegeven.
Wanneer klokkijken alleen met uitleg wordt geleerd, kan het voor deze kinderen lastig blijven.
Visuele hulpmiddelen of een duidelijke structuur op de klok kunnen dan helpen.
Wanneer kinderen vaak twijfelen over hun antwoord, kan dat hun zelfvertrouwen beïnvloeden.
Ze kijken dan meerdere keren naar de klok of durven geen antwoord te geven.
Door rustig te oefenen en de stappen duidelijk te maken, kan het vertrouwen vaak weer groeien.
Klokkijken is een vaardigheid die meerdere denkstappen vraagt. Voor sommige kinderen blijft het daardoor langer lastig.
Factoren zoals werkgeheugen, automatiseren en de taal van klokkijken kunnen daarbij een rol spelen.
Wanneer kinderen de structuur van de klok leren herkennen en de stappen rustig oefenen, wordt klokkijken vaak steeds duidelijker.
Verder lezen?
Sommige kinderen begrijpen klokkijken beter wanneer ze de tijd visueel kunnen zien en oefenen.
Het pakket In NO TIME leren klokkijken helpt kinderen stap voor stap begrijpen hoe de klok werkt, met een oefenklok en duidelijke uitleg.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.