Voor volwassenen lijkt een klok eenvoudig. We kijken ernaar en weten meteen hoe laat het is. Voor kinderen werkt dat anders. Zij moeten eerst leren hoe een klok is opgebouwd en wat de wijzers betekenen.
Een analoge klok laat tijd zien met behulp van wijzers die rond een ronde wijzerplaat bewegen. Door naar de positie van deze wijzers te kijken, kunnen we zien hoeveel tijd er is verstreken.
Voor kinderen is dit niet meteen vanzelfsprekend. Ze moeten ontdekken hoe uren, minuten en wijzers met elkaar samenhangen.
Wanneer kinderen begrijpen hoe een klok werkt, wordt klokkijken vaak een stuk duidelijker.
Een jongen uit groep 4 kijkt naar de klok in de klas. Hij ziet cijfers en twee wijzers, maar weet niet goed waar hij moet beginnen.
De grote wijzer staat op de 6 en de kleine wijzer staat tussen de twee en de drie.
Hij weet dat de klok iets met tijd te maken heeft, maar het systeem erachter is nog niet duidelijk.
Wanneer hij leert dat de grote wijzer minuten laat zien en de kleine wijzer uren, begint hij langzaam te begrijpen hoe de klok werkt.
Hoe werkt een analoge klok en hoe leren kinderen begrijpen wat de wijzers laten zien?
Een analoge klok heeft meestal een ronde vorm met de cijfers 1 tot en met 12.
Deze cijfers geven de uren aan. Wanneer de kleine wijzer bijvoorbeeld naar de 3 wijst, betekent dit dat het ongeveer drie uur is.
Na twaalf uur begint de klok weer opnieuw. Daarom maken de wijzers telkens een ronde beweging.
De kleine wijzer wordt ook wel de uurwijzer genoemd.
Deze wijzer beweegt langzaam van het ene cijfer naar het andere. Wanneer de kleine wijzer bij de 4 staat, betekent dit dat het ongeveer vier uur is.
Wanneer de wijzer tussen twee cijfers in staat, betekent dat dat het uur al begonnen is maar nog niet voorbij.
De grote wijzer wordt ook wel de minutenwijzer genoemd.
Deze wijzer beweegt sneller rond de klok en laat zien hoeveel minuten er voorbij zijn binnen een uur.
Elke stap van de grote wijzer langs een cijfer vertegenwoordigt vijf minuten.
Bijvoorbeeld:
Zo kun je zien hoeveel minuten er zijn verstreken.
Wanneer de grote wijzer een volledige ronde maakt, zijn er zestig minuten voorbij.
Dat betekent dat er één uur is verstreken.
Tijdens deze ronde beweegt de kleine wijzer langzaam verder naar het volgende cijfer.
Zo werken de twee wijzers samen om de tijd te laten zien.
Een analoge klok laat niet alleen de tijd zien, maar ook hoe tijd zich ontwikkelt.
Kinderen kunnen bijvoorbeeld zien:
Dit helpt kinderen om tijd beter te begrijpen.
Hoewel de klok een duidelijk systeem heeft, hebben kinderen tijd nodig om dit systeem te leren herkennen.
Ze moeten leren:
Door regelmatig naar een klok te kijken en te oefenen met verschillende tijden, wordt klokkijken steeds makkelijker.
Een analoge klok laat tijd zien met behulp van twee wijzers die rond een cirkel bewegen. De kleine wijzer laat het uur zien en de grote wijzer laat zien hoeveel minuten er zijn verstreken.
Door te begrijpen hoe deze wijzers samenwerken, leren kinderen stap voor stap hoe ze de klok kunnen lezen.
Met oefening en herhaling wordt klokkijken uiteindelijk steeds vanzelfsprekender.
Sommige kinderen begrijpen klokkijken beter wanneer ze de tijd visueel kunnen zien en oefenen.
Het pakket In NO TIME leren klokkijken helpt kinderen stap voor stap begrijpen hoe de klok werkt, met een oefenklok en duidelijke uitleg.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.