In groep 3 en 4 maken kinderen een belangrijke overgang. Ze leren lezen, schrijven en rekenen, en krijgen steeds meer te maken met tijd: klokkijken, taken binnen een bepaalde tijd en wachten op hun beurt. Toch is tijdsbesef in deze leeftijd nog volop in ontwikkeling.
Wat volwassenen vanzelfsprekend vinden, is dat voor veel kinderen nog niet.
Een kind in groep 3 weet hoe laat de pauze begint, maar raakt alsnog in de war als de les plots stopt. Of een kind in groep 4 begint enthousiast aan een taak, maar schrikt wanneer de tijd al voorbij is. Het kind begrijpt de opdracht, maar niet de tijd die eraan gekoppeld is.
Wat kun je verwachten van tijdsbesef in groep 3 en 4 en waarom is tijd in deze fase vaak nog lastig?
In groep 3 maken kinderen kennis met klokkijken. Dit gebeurt vooral technisch: cijfers, wijzers en hele en halve uren. Het echte gevoel voor tijd loopt hier vaak nog achteraan.
Klokkijken betekent nog niet dat tijd wordt gevoeld.
De overgang van spelend leren naar taakgericht werken vraagt veel schakelkracht. Kinderen moeten ineens rekening houden met begin- en eindmomenten, terwijl hun tijdsbesef nog pril is.
Dat kan zorgen voor verwarring en frustratie.
Kinderen in deze leeftijd begrijpen tijd beter wanneer deze gekoppeld is aan concrete activiteiten: na het lezen, na de pauze. Minuten en kwartieren blijven abstract.
Gebeurtenissen geven tijd betekenis.
In groep 3 en 4 zie je grote verschillen in tijdsbesef. Sommige kinderen pakken het snel op, anderen hebben duidelijk meer ondersteuning nodig. Dit zegt niets over intelligentie of inzet.
Ontwikkeling verloopt niet gelijk.
Kinderen hebben baat bij:
Zo groeit tijdsbesef stap voor stap.
Tijdsbesef in groep 3 en 4 is nog kwetsbaar. Door tijd concreet en overzichtelijk te maken, help je kinderen om schooltaken met meer rust en vertrouwen aan te pakken.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.