Dyslexie wordt vaak vooral gezien als een probleem met lezen en spellen. Toch merken veel ouders dat hun kind met dyslexie óók moeite heeft met tijd. Op tijd beginnen, tempo houden, plannen of tijd inschatten lijkt lastig.
Dat roept de vraag op of er een verband bestaat tussen dyslexie en tijdsbesef.
Een kind met dyslexie leest langzaam, heeft extra tijd nodig voor taken en raakt in de war bij tijdsdruk. Het weet hoe laat iets moet gebeuren, maar onderschat steeds hoeveel tijd iets kost. Hierdoor lijkt het alsof het kind slecht met tijd omgaat, terwijl het hard werkt.
Voor ouders en leerkrachten is dit soms verwarrend.
Is er een verband tussen dyslexie en moeite met tijdsbesef, en hoe is dat te verklaren?
Dyslexie gaat niet alleen over letters en klanken. Het heeft ook te maken met hoe informatie wordt verwerkt, geordend en onthouden. Deze processen spelen eveneens een rol bij tijdsbesef.
Tijdsproblemen bij dyslexie zijn dus niet vreemd.
Tijd is sterk verbonden met taal. Begrippen als eerst, daarna, over tien minuten en straks vragen talig inzicht én volgordegevoel. Bij kinderen met dyslexie kunnen deze begrippen minder vanzelfsprekend zijn.
Daardoor blijft tijd abstract en lastig te overzien.
Veel kinderen met dyslexie verwerken informatie langzamer. Taken kosten meer tijd en energie. Het inschatten van hoe lang iets duurt wordt daardoor ingewikkeld, zeker wanneer ze zichzelf vergelijken met anderen.
Tijd voelt dan als iets dat steeds tekortschiet.
Bij dyslexie is het werkgeheugen vaak extra belast. Tijdens het lezen of werken is er weinig ruimte over om ook de tijd in de gaten te houden. Onder tijdsdruk wordt dit probleem groter.
Het kind focust op de taak, niet op de klok.
Kinderen met dyslexie hebben baat bij:
Wanneer tijd geen stressfactor is, ontstaat er meer ruimte om te leren.
Dyslexie en tijdsbesef zijn geen losse werelden. Moeite met taal, volgorde en verwerking kan invloed hebben op hoe een kind tijd ervaart en gebruikt. Door hier rekening mee te houden, kun je een kind met dyslexie beter ondersteunen — niet door harder te duwen, maar door ruimte te geven.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.