Tijd lijkt iets objectiefs, maar hoe we tijd ervaren wordt sterk beïnvloed door hoe we ons voelen. Voor kinderen geldt dit nog sterker. Stress, spanning en overprikkeling kunnen het gevoel voor tijd flink verstoren.
Bij kinderen die gevoelig zijn of snel overvraagd raken, zie je dit vaak terug in problemen met plannen, tempo en overzicht.
Een kind moet zich ’s ochtends aankleden, ontbijten en op tijd naar school. Er is haast, meerdere prikkels tegelijk en spanning in huis. Het kind lijkt te vertragen, raakt dingen kwijt of bevriest. Tijd lijkt ineens te verdwijnen.
Niet omdat het kind niet wil, maar omdat stress het brein blokkeert.
Waarom verstoren stress en overprikkeling het tijdsbesef van kinderen?
Bij stress schakelt het brein over naar een overlevingsstand. De aandacht vernauwt zich en het lichaam richt zich op directe veiligheid. Functies die nodig zijn voor plannen, overzicht en tijdsbesef komen op de achtergrond te staan.
Het brein kiest voor nu, niet voor straks.
Onder stress kan tijd heel anders worden ervaren. Soms lijkt alles razendsnel te gaan, soms juist eindeloos langzaam. Voor kinderen is dit verwarrend, omdat hun innerlijke tijdsgevoel onbetrouwbaar wordt.
Hierdoor wordt inschatten nog lastiger.
Bij overprikkeling komen er te veel signalen tegelijk binnen. Het brein raakt vol en kan geen overzicht meer houden. Tijd is één van de eerste dingen die uit beeld verdwijnt.
Een kind focust zich dan op overleven, niet op plannen.
Goedbedoelde opmerkingen als “schiet op” of “we hebben geen tijd” vergroten vaak juist de stress. Hierdoor verslechtert het tijdsbesef verder en raakt een kind nog meer vast.
Rust werkt meestal effectiever dan druk.
Kinderen die snel stress ervaren, hebben baat bij:
Zo krijgt het brein weer ruimte om tijd te voelen.
Stress en overprikkeling verstoren het tijdsbesef op een diep niveau. Door stress te verminderen en veiligheid te vergroten, help je een kind indirect ook beter omgaan met tijd.
Hiermee sluiten we het blok Tijdsbesef & het brein af. In de volgende artikelen richten we ons op tijdsbesef bij neurodiversiteit.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.