Wanneer het gaat over plannen, overzicht houden en omgaan met tijd, speelt één deel van het brein een centrale rol: de prefrontale cortex. Dit hersengebied helpt kinderen om vooruit te denken, keuzes te maken en gedrag te sturen.
Omdat de prefrontale cortex zich langzaam ontwikkelt, is omgaan met tijd voor veel kinderen een uitdaging.
Een kind weet dat het huiswerk moet maken, maar blijft uitstellen. Of het begint enthousiast, raakt afgeleid en verliest het overzicht. Het lijkt alsof het kind niet nadenkt, terwijl het brein simpelweg nog niet in staat is om alles tegelijk te reguleren.
Dit gedrag past bij een prefrontale cortex die nog in ontwikkeling is.
Welke rol speelt de prefrontale cortex bij plannen en tijdsbesef bij kinderen?
De prefrontale cortex is het voorste deel van de hersenen. Dit gebied helpt bij:
Het is als het ware de ‘regisseur’ van het brein.
De prefrontale cortex is één van de laatst rijpende hersengebieden. De ontwikkeling loopt door tot in de jongvolwassenheid. Dat betekent dat kinderen nog volop aan het oefenen zijn met plannen en tijd inschatten.
Wat voor volwassenen vanzelfsprekend is, vraagt voor kinderen veel energie.
Om tijd goed te gebruiken, moet een kind vooruit kunnen denken: wat moet ik doen, hoe lang duurt dat en wanneer moet ik beginnen? Deze vaardigheden hangen direct samen met de prefrontale cortex.
Wanneer dit gebied nog onvoldoende rijp is, blijft tijd versnipperd.
Veel ouders en leerkrachten leggen uit hoe iets moet. Maar als de prefrontale cortex nog niet klaar is voor deze taak, helpt uitleg beperkt. Het kind begrijpt het wel, maar kan het nog niet uitvoeren.
Dit verklaart waarom herhalen soms weinig effect heeft.
Kinderen hebben baat bij:
Dit ondersteunt het brein terwijl het verder rijpt.
De prefrontale cortex speelt een cruciale rol bij plannen en tijdsbesef, maar heeft tijd nodig om te rijpen. Door verwachtingen af te stemmen op deze ontwikkeling, ontstaat er meer rust en ruimte voor groei.
In het volgende artikel kijken we naar de rol van het werkgeheugen bij tijdsbesef.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.