Sucking-reflex: hoe deze zuigreflex invloed heeft op eten, mondmotoriek, spraak en zelfregulatie

Inleiding

Sommige kinderen blijven zuigbehoefte houden, sabbelen op kleding of potloden, hebben moeite met kauwen of spreken zacht en binnensmonds. Ouders denken soms aan slechte gewoontes of hooggevoeligheid, maar vaak gaat het om een actieve Sucking-reflex die niet goed geïntegreerd is.

Deze vroege reflex bepaalt hoe een kind zuigt, slikt, eet, praat en zelfs hoe het zenuwstelsel tot rust komt.

Wanneer hij actief blijft, beïnvloedt dit eten, spraak, ademhaling en gedrag.

Voorbeeld 

Jurre (4) dronk traag uit de beker, liep vaak met zijn mouw in zijn mond en had moeite om duidelijke klanken te vormen. Zijn ouders dachten dat hij gewoon “mondgevoelig” was.

Bij onderzoek bleek dat zijn Sucking-reflex nog actief was.

Na gerichte oefeningen verbeterde zijn slikpatroon, werd eten minder stressvol en ging zijn uitspraak merkbaar vooruit.

Centrale vraag

Hoe beïnvloedt een actieve Sucking-reflex eten, mondmotoriek, spraakontwikkeling en de manier waarop kinderen zichzelf reguleren?

Hoofdstuk 1 — Wat is de Sucking-reflex?

De Sucking-reflex is een van de eerste overlevingsreflexen.

Wanneer de lippen of het gehemelte worden gestimuleerd, reageert de baby met:

• zuigen
• ritmische tongbewegingen
• slikken

Deze reflex is essentieel voor:

• drinken (borst/fles)
• mond- en tongmotoriek
• adem- en ritmeregeling
• vroege zelfregulatie (zuigen = kalmeren)

Normaal hoort de reflex te integreren tussen 6–9 maanden, wanneer kauwen en gevarieerder eten zich ontwikkelen.

Blijft hij actief, dan blijft zuigen een automatische stressreactie.

Hoofdstuk 2 — Hoe herken je een actieve Sucking-reflex?

Eten & drinken

• Moeite met dikkere voeding
• Trage overgang van fles/borst naar beker
• Moeite met kauwen
• Kwijlen of niet goed afsluiten van de lippen
• Voedsel in de wangen laten zitten
• Overgevoeligheid in of rond de mond

Mond- en tongmotoriek

• Slappe tong
• Onvoldoende tonglift
• Moeite met het vormen van klanken
• Zachte articulatie
• Lucht tussen lippen bij praten

Zuig- en kauwgewoonten

• Duimen, speen, knuffel-sabbelen
• Kauwen op mouwen, potloden of nagels
• Bijten op voorwerpen als spanningsregulatie

Prikkelverwerking

• Mond is primaire manier om prikkels te verwerken
• Kind zuigt/knabbelt om te kalmeren
• Moeite met onverwachte mond- of gezichtsprikkels

Gedrag & emoties

• Snel spanning rond mond
• Moeite met stoppen van zuiggewoonten
• Onrustig bij veranderingen van structuur of eten

Hoofdstuk 3 — Wat is het effect op leren?

1. Slechte articulatie → invloed op taal en lezen

Klanken zoals l, r, s, t kunnen moeilijker worden door een te actieve zuigreflex.

2. Ademregulatie verstoord

Adem halen door de mond → minder focus, minder energie.

3. Mondmotoriek kost extra energie

Kauwen, slikken en spreken worden sneller vermoeiend → minder capaciteit voor leren.

4. Zelfregulatie via zuigen

Een kind dat stress verwerkt via zuigen gebruikt de mond als “resetknop”, wat kan leiden tot:

• minder taakfocus
• meer impulsiviteit
• meer friemelgedrag

5. Minder zelfvertrouwen bij spreken

Kinderen merken dat ze zachter praten of minder duidelijk articuleren.

Hoofdstuk 4 — Hoe merk je de Sucking-reflex thuis en op school?

Thuis

• Veel sabbelen of kauwen
• Moeite met verschillende etenstexturen
• Langzaam eten
• Kind praat zacht of binnensmonds
• Drama bij nieuwe smaken of structuren
• Snel gefrustreerd bij tafelmomenten

Op school

• Potlood of mouw in de mond tijdens taken
• Zachte articulatie bij taalactiviteiten
• Weinig spreekdurf
• Snel afgeleid door mondprikkels
• Verminderd energieniveau door mondademhaling
• Bijten op materialen bij spanning

Hoofdstuk 5 — Wat kun je als ouder doen?

✔ 1. Laat de zuigreflex testen

Eenvoudig en snel door een reflexspecialist of logopedist.

✔ 2. Mondmotoriek stimuleren

Bijvoorbeeld:

• bellen blazen
• rietjes drinken (verschillende weerstand)
• kauwslangen (chewelry)
• tongspelletjes
• lipspanning-oefeningen

✔ 3. Langzame uitbreiding van eetstructuren

Introduceer nieuwe structuren veilig en stapje voor stapje.

✔ 4. Reflexintegratie-oefeningen

Zorgt ervoor dat zuigen niet langer een automatische stressreactie blijft.

✔ 5. Ademhaling trainen

• neusademhaling
• rustige ademhalingsoefeningen

→ ondersteunt focus en spraak.

Verdieping

In de mini-cursus Primaire reflexen leer je op een eenvoudige manier de belangrijkste reflexen en hoe je een actieve reflex kunt herkennen. Praktisch en overzichtelijk.

Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.