Spinal Perez-reflex: waarom deze rugreflex zorgt voor overprikkeling, concentratieproblemen en emotionele ontregeling

Inleiding

Kinderen die snel boos worden, moeite hebben met zelfregulatie, erg gevoelig zijn voor aanraking op de rug of “altijd gespannen” lijken, hebben soms te maken met een nog actieve Spinal Perez-reflex.

Deze reflex is minder bekend, maar heeft een grote impact op het zenuwstelsel en het vermogen van kinderen om prikkels te verwerken.

Wanneer deze reflex actief blijft, staat het lichaam in een constante staat van alertheid. Dat kan leiden tot onrust, slaapproblemen, concentratieproblemen en zelfs rugpijn.

Voorbeeld 

Lotte (8) kon zich thuis en op school moeilijk concentreren, reageerde heel heftig op kleine frustraties en vond het verschrikkelijk als iemand haar op de rug aaide.

Haar ouders dachten aan hooggevoeligheid of ADHD.

Maar tijdens reflexonderzoek bleek dat haar Spinal Perez-reflex nog actief was.

Na gerichte oefeningen werd haar rug-spanning minder, kon ze beter slapen en reageerde ze veel rustiger op dagelijkse prikkels.

Centrale vraag

Welke invloed heeft een actieve Spinal Perez-reflex op prikkelverwerking,, gedrag, emoties en leren bij kinderen?

Hoofdstuk 1 — Wat is de Spinal Perez-reflex?

De Spinal Perez-reflex is een primitieve rug-reflex die al vroeg in de zwangerschap ontstaat.

Als de ruggengraat licht wordt gestimuleerd (bijv. door aanraking op de rug), reageert het lichaam reflexmatig met:

• strekken van de rug
• hoofd naar achteren
• spanning in de nek
• automatische activatie van het centrale zenuwstelsel

Deze reflex helpt baby’s bij:

• het verlengen van de ruggengraat
• de voortbeweging in de baarmoeder
• het starten van kruipen

Normaal integreert hij rond 6–12 maanden.

Blijft hij actief, dan ontstaat er een hyperreactief zenuwstelsel.

Hoofdstuk 2 — Hoe herken je een actieve Spinal Perez-reflex?

Rug & houding

• Overgevoeligheid voor aanraking op de rug
• Kind wil niet graag knuffelen van achteren
• Snel spanning of stijfheid in de rug
• Hoofd vaak in een overdreven stand

Prikkelverwerking

• Snel overweldigd door geluid, drukte of emoties
• Bij aanraking op de rug direct een reflex-reactie
• Overdreven schrikreacties
• Slaapproblemen

Emoties

• Boosheid die “uit het niets” lijkt te komen
• Heftige reacties op teleurstellingen
• Moeite met zelfregulatie
• Onzekerheid en snel van slag zijn

Gedrag

• Rusteloos
• Altijd “aan” of gespannen
• Moeite met ontspannen zitten of liggen
• Veel ‘wriemelen’ met rug en schouders

Schoolse vaardigheden (indirect)

• korte spanningsboog
• snel afgeleid
• moeite om lang stil te blijven zitten
• impulsieve reacties

Hoofdstuk 3 — Wat is het effect op leren?

1. Continu verhoogde alertheid

Het zenuwstelsel staat in “hypervigilantie”, waardoor leren veel energie kost.

2. Moeite met concentratie

Kinderen met een actieve Spinal Perez krijgen sneller 'over-load' → verstand op 0, lichaam in “aan-modus”.

3. Slechte zelfregulatie

Frustraties gaan direct omhoog → impact op taakvolhouding.

4. Slaapproblemen → lagere leerprestaties

De reflex kan spanning veroorzaken die ’s nachts niet wegzakt.

5. Minder lichaamsrust → minder breinrust

Als het lijf niet kan ontspannen, kan het hoofd dat ook niet.

Hoofdstuk 4 — Hoe merk je de Spinal Perez-reflex thuis en op school?

Thuis

• Je kind reageert heftig als je per ongeluk de rug aanraakt
• Veel spanning in nek en rug
• Snel emotioneel ontregeld
• Onrustig tijdens eten, tv kijken of huiswerk
• Moeite met in slaap vallen of doorslapen

Op school

• Kind kan niet lang stilzitten
• Veel wiebelen of rug “rekken”
• Korte aandachtspanne
• Heftige emotionele reacties
• Moeite met drukte in de klas

Hoofdstuk 5 — Wat kun je als ouder doen?

✔ 1. De reflex laten testen

Kan eenvoudig door een reflexspecialist of therapeut.

✔ 2. Rust en voorspelbaarheid

Bij deze reflex is het zenuwstelsel sneller overweldigd → rust helpt enorm.

✔ 3. Diepe druk (deep pressure) activiteiten

• zittend op een stevig kussen
• zware dekens
• stevige knuffels (van voren)
• verzwaringsknuffels

→ dit kalmeert het zenuwstelsel.

✔ 4. Oefeningen gericht op rug-stabiliteit

Bijvoorbeeld:

• kattenrek / bol-hol
• tijgerhouding
• rolbewegingen
• kruipen

✔ 5. Reflexintegratie-oefeningen

Specifiek gericht op het verminderen van rug-reactiviteit en het versterken van lichaamsrust.

Meer weten?

In de mini-cursus Primaire reflexen leer je op een eenvoudige manier de belangrijkste reflexen en hoe je een actieve reflex kunt herkennen. Praktisch en overzichtelijk.

Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.