Rooting-reflex: hoe deze zoekreflex invloed heeft op eten, mondmotoriek, spraak en prikkelgevoeligheid

Inleiding

Sommige kinderen houden hun mond vaak half-open, zijn gevoelig voor kietelen in het gezicht, hebben moeite met kauwen of raken snel van slag bij viezigheid rondom de mond. Ouders zien mondproblemen, spraakproblemen of selectief eetgedrag, maar soms ligt er iets anders onder: een nog actieve Rooting-reflex.

De Rooting-reflex is een vroege zoekreflex die de samenwerking tussen mond, wangen en het zenuwstelsel bepaalt.

Blijft hij actief, dan verstoort dit eten, spraak, mondmotoriek en zelfs concentratie.

Voorbeeld 

Sara (5) kon niet tegen onverwachte aanrakingen in haar gezicht.

Ze draaide haar hoofd weg tijdens eten, kon geen tanden poetsen zonder drama en had moeite met bepaalde klanken.

Haar ouders dachten aan sensorische overgevoeligheid, maar tijdens onderzoek bleek haar Rooting-reflex nog actief.

Na reflexintegratie-oefeningen kon ze beter kauwen, werd tanden poetsen minder intens en werd haar spraak duidelijker.

Centrale vraag

Hoe beïnvloedt een actieve Rooting-reflex het eten, spreken, gevoel van veiligheid en de prikkelverwerking rond het gezicht?

Hoofdstuk 1 — Wat is de Rooting-reflex?

De Rooting-reflex ontstaat al in de baarmoeder.

Wanneer de wang of mondhoek wordt aangeraakt, reageert de baby met:

• het hoofd draaien naar de prikkel
• zoeken naar voeding
• openen van de mond

Deze reflex is essentieel voor:

• borstvoeding en zuigreflex
• mond-motorische ontwikkeling
• oriëntatie van hoofd en mond
• de eerste prikkelverwerking

De Rooting-reflex hoort te integreren rond 3–4 maanden.

Blijft hij actief, dan blijft het kind overgevoelig of juist niet gevoelig rond de mond, met grote gevolgen voor eten, spraak en gedrag.

Hoofdstuk 2 — Hoe herken je een actieve Rooting-reflex?

Mond en eten

• Moeite met kauwen
• Voedsel weigeren / picky eating
• Kind draait hoofd weg bij hapjes
• Kwijlen
• Overgevoeligheid voor vieze mond
• Drama bij tanden poetsen

Spraak & mondmotoriek

• Moeite met articulatie
• Tong “lijkt te slap”
• Klanken die niet helder zijn
• Trage mondmotoriek
• Open mond houding

Prikkelverwerking

• Overgevoelig voor aanraking rond wangen
• Niet tegen wind in het gezicht kunnen
• Direct reageren op viezigheid rond de mond
• Hoofd wegdraaien bij onverwachte aanrakingen

Gedrag & emoties

• Onzeker bij eten in gezelschap
• Sensorische overprikkeling
• Snel gefrustreerd bij mondtaken

Leren & focus (indirect)

• Onrust door mondspanning
• Vermoeidheid door kauwproblemen
• Minder ademregulatie → minder spreekdurf in de klas

Hoofdstuk 3 — Wat is het effect op leren?

1. Mondmotoriek beïnvloedt taalontwikkeling

Articulatieproblemen → klankverwarring → lees- en spellingproblemen.

2. Minder focus door sensorische 'over-load'

Voelprikkels rondom het gezicht leiden het brein af van de taak.

3. Minder zelfvertrouwen bij spreken

Een kind dat moeite heeft met klanken, spreekt vaak zachter of durft minder.

4. Eetproblemen → minder energie → minder leerplezier

Kinderen die eten zwaar vinden, hebben minder energie steken in school.

5. Stressreactie bij onverwachte aanrakingen

Kinderen schrikken sneller → zenuwstelsel gaat in alert-stand → leren kost meer moeite.

Hoofdstuk 4 — Hoe merk je de Rooting-reflex thuis en op school?

Thuis

• Weerstand tegen tanden poetsen
• Drama bij gezichtsverzorging (crème, wassen)
• Hoofd wegdraaien tijdens eten
• Moeite met nieuwe smaken
• Kauwen op één kant
• Kwijlen of mond open laten hangen

Op school

• Kind praat zacht of binnensmonds
• Moeite met mondmotorische taaloefeningen
• Wendt hoofd af bij onverwachte aanrakingen
• Sensorische overprikkeling bij zintuigelijke activiteiten
• Onzeker bij voorlezen of presenteren

Hoofdstuk 5 — Wat kun je als ouder doen?

✔ 1. Laat de Rooting-reflex testen

Een simpele test kan al veel duidelijk maken.

✔ 2. Mondmotoriek stimuleren

• bellen blazen
• rietjes oefeningen
• tongspelletjes
• kauwoefeningen
• likken, bijten, duwen

✔ 3. Speelse gezichts-sensorische oefeningen

• zachte kwastjes
• koude/warmte-ervaring
• lichte aanrakingen rondom wangen
• spelvormen met schuim, water, pasta

✔ 4. Rust en voorspelbaarheid tijdens eten

Kinderen met een actieve Rooting hebben rust en duidelijkheid nodig.

✔ 5. Reflexintegratie-oefeningen

Hiermee pak je de oorzaak aan: overgevoeligheid rond de mond vermindert en eten/spraak verbeteren vanzelf.

Verdieping

In de mini-cursus Primaire reflexen leer je op een eenvoudige manier de belangrijkste reflexen en hoe je een actieve reflex kunt herkennen. Praktisch en overzichtelijk.

Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.