STNR-reflex: waarom deze ‘kruipreflex’ zorgt voor wiebelen, slechte zithouding en leerproblemen

Inleiding

Sommige kinderen lijken niet te kunnen stilzitten, zakken steeds onderuit, hangen met hun hoofd bijna in het schrift of liggen half op tafel. Vaak wordt dit gezien als “slordig gedrag” of slechte motivatie, maar het kan een hele andere oorzaak hebben: een nog actieve STNR-reflex.

De STNR (Symmetrische Tonische Nekreflex) speelt een belangrijke rol in de overgang van kruipen naar zitten. Blijft hij actief, dan heeft dat grote gevolgen voor houding, concentratie en basisvaardigheden zoals lezen, schrijven en rekenen.

Voorbeeld 

Daan (9) hing altijd over zijn tafel heen. Zijn leerkracht zei dat hij “niet wilde zitten zoals het hoort”.

Maar toen hij moest knielen, zakte zijn romp direct naar voren zodra hij zijn hoofd omhoog deed.

Een duidelijk teken van een actieve STNR-reflex.

Na twee maanden reflexintegratie kon hij langer rechtop zitten, werd hij rustiger en kon hij zijn aandacht beter vasthouden tijdens rekenen.

Centrale vraag

Wat doet een actieve STNR-reflex met de zithouding, motoriek en leerontwikkeling van kinderen?

Hoofdstuk 1 — Wat is de STNR-reflex?

De STNR is een belangrijke overgangsreflex die rond 9–11 maanden actief is.

Hij helpt baby’s:

• rechtop te komen
• op handen en knieën te komen
• te leren kruipen
• hoofd- en rompstabiliteit te ontwikkelen

De STNR splitst het lichaam als het ware in tweeën:

• Hoofd omhoog → armen strekken, benen buigen
• Hoofd omlaag → armen buigen, benen strekken

Deze reflex hoort te integreren rond 1–1,5 jaar.

Blijft hij actief, dan valt het kind letterlijk “uit elkaar” zodra het focust of van houding wisselt.

Hoofdstuk 2 — Hoe herken je een actieve STNR-reflex?

Zithouding

• Onderuit zakken
• Op de knieën of voeten zitten
• Hangend over tafel
• Hoofd heel dicht op het papier
• Altijd in beweging tijdens het zitten

Motoriek

• Moeite met kruisen van de middellijn
• Onhandig, struikelen snel
• Problemen met balanceren
• Stijve of juist slappe houding

Ogen & leren

• Moeite met scherp stellen op papier
• Regelverlies bij lezen
• Vergroten van letters bij schrijven
• Oog-handcoördinatie niet optimaal

Gedrag

• Wiebelend, bewegelijk
• Druk of juist snel vermoeid
• Korte concentratieboog

Hoofdstuk 3 — Wat is het effect op leren?

1. Zitten kost extreem veel energie

Voor kinderen met een actieve STNR is stilzitten letterlijk topsport.

Alle energie gaat naar balans → weinig over voor leren.

2. Moeite met lezen

Door instabiliteit kan een kind:

• minder lang focussen
• ogen niet correct op de regel houden
• sneller hoofdpijn krijgen

3. Moeilijkheden met schrijven

• romp wiebelt
• druk op potlood wisselt
• letters verspringen
• papier schuift alle kanten op

4. Problemen met rekenen

STNR-kinderen hebben moeite met:

• kolommen
• plaats-waarde
• overzicht op papier
• ruimtelijk inzicht

5. Minder zelfvertrouwen

Ze krijgen vaak te horen:

“Zit toch eens normaal.”

“Let nou eens op.”

Terwijl hun lichaam dat nog niet kán.

Hoofdstuk 4 — Hoe merk je de STNR thuis en op school?

Thuis

• Je kind hangt over tafel tijdens huiswerk
• Kan niet lang rechtop zitten
• Wiebelt veel tijdens eten
• Heeft moeite met knutselopdrachten
• Hoofd dicht op papier bij tekenen of lezen

Op school

• Veel opmerkingen over “niet netjes zitten”
• Leest moeizaam door houdingsproblemen
• Schrijven ziet er rommelig uit
• Rekenen kost extreem veel energie
• Problemen met begrijpend lezen door houding + oogmotoriek

Hoofdstuk 5 — Wat kun je als ouder doen?

✔ 1. STNR laten testen

Eenvoudig te herkennen door een professional.

✔ 2. Kracht en rompstabiliteit versterken

Oefeningen zoals:

• kruiphouding
• superman/zwemmer
• plankbewegingen (kinder-level)

✔ 3. Reflexintegratie-oefeningen

Dit pakt de kern aan en geeft écht rust in het lichaam.

✔ 4. Structuur bij huiswerk

• korte blokjes
• rechtop zitten met steun
• papier vastzetten met washi tape

✔ 5. Acceptatie

Je kind doet dit niet expres, het systeem werkt gewoon nog anders.

Verdieping

In de mini-cursus Primaire reflexen leer je op een eenvoudige manier de belangrijkste reflexen en hoe je een actieve reflex kunt herkennen. Praktisch en overzichtelijk.

Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.