Wat is zelfsturing bij leren?

Inleiding

Veel ouders hopen dat hun kind “het vanzelf gaat oppakken”. Zelf nadenken, zelf plannen, zelf verantwoordelijkheid nemen. Maar zelfsturing is geen eigenschap die je hebt of niet hebt. Het is een vaardigheid die zich langzaam ontwikkelt — met hulp.

Herkenbaar voorbeeld

Je vraagt je kind: “Wat moet je vandaag doen voor school?”

Hij haalt zijn schouders op. Of zegt: “Weet ik niet.”

Niet omdat hij niet wil nadenken, maar omdat hij het overzicht simpelweg nog niet heeft.

Centrale vraag

Wat is zelfsturing bij leren precies - en waarom kunnen veel kinderen dit nog niet zelfstandig?

Hoofdstuk 1 – Wat bedoelen we met zelfsturing?

Zelfsturing betekent dat een kind:

• weet wat er van hem verwacht wordt
• kan inschatten wat hij nodig heeft
• keuzes kan maken in volgorde en aanpak
• kan bijsturen als iets niet werkt

Dit vraagt om goed ontwikkelde executieve functies én zelfinzicht.

Hoofdstuk 2 – Zelfsturing ontstaat niet vanzelf

Zelfsturing groeit stap voor stap. Eerst doet een kind dingen samen met een volwassene. Pas later kan hij dit zelfstandig.

Als die tussenstap wordt overgeslagen, ontstaat frustratie — bij kind én ouder.

Hoofdstuk 3 – Wat zelfsturing níét is

Zelfsturing is niet:

• alles alleen moeten doen
• geen hulp meer mogen vragen
• verantwoordelijkheid dragen die te groot is

Te vroeg loslaten werkt averechts.

Hoofdstuk 4 – Wat helpt bij het ontwikkelen van zelfsturing

Wat helpt:

• samen vooruitdenken
• keuzes verwoorden
• reflecteren zonder oordeel
• ondersteuning afbouwen in kleine stappen

Zelfsturing groeit vanuit verbinding.

Tot slot

Zelfsturing is geen doel op zich, maar een gevolg van rijping, begeleiding en vertrouwen.

Wanneer een kind voelt dat hij mag oefenen, ontstaat ruimte om te groeien.

Wil je hier verder mee aan de slag?
In mijn mini-cursus Executieve Functies leg ik uit hoe en waarom kinderen vastlopen in leren, plannen, starten of omgaan met spanning.
Je krijgt heldere uitleg én praktische handvatten om je kind te ondersteunen op een manier die past bij de ontwikkeling van het kinderbrein.

In de mini=cursus Leren leren kun je meer vinden over leer strategieën, motivatie, timemanagement, leerstijlen en het bevorderen van zelfstandigheid.

Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.