Wat is leren leren eigenlijk?

Inleiding

Veel kinderen krijgen extra uitleg, meer oefenstof of nog een keer herhalen. En toch blijft het leren moeizaam verlopen. Niet omdat ze het niet snappen, maar omdat het leren zelf niet vanzelf gaat.

Leren leren gaat over hoe een kind leert, niet wat het leert. En juist dát stukje wordt vaak overgeslagen.

Herkenbaar voorbeeld

Je kind zit aan tafel met zijn schoolwerk. De uitleg heeft hij gehoord, de opdracht staat duidelijk op papier, maar hij blijft zitten. Staart naar het blad. Begint, stopt weer. Raakt gefrustreerd.

Als ouder voel je: hij kan dit toch?

Maar iets in het proces hapert.

Centrale vraag

Wat betekent leren leren eigenlijk - en waarom is het zo bepalend voor het schoolsucces van en kind?

Hoofdstuk 1 – Wat bedoelen we met leren leren?

Leren leren gaat over de vaardigheden die een kind nodig heeft om het leren zelf aan te sturen.

Denk aan:

• weten wat je moet doen
• kunnen beginnen
• aandacht vasthouden
• informatie onthouden
• omgaan met fouten
• doorzetten als iets lastig is

Deze vaardigheden noemen we ook wel executieve functies. Ze vormen de stille motor achter leren.

Hoofdstuk 2 – Waarom leren leren niet vanzelf gaat

Veel ouders denken dat leren leren automatisch ontstaat door ouder worden of door veel oefenen. Maar dat is niet zo.

De hersengebieden die verantwoordelijk zijn voor plannen, overzicht en zelfsturing zijn bij kinderen nog volop in ontwikkeling. Bij sommige kinderen gaat dat trager of anders, zeker bij:

• beelddenkers
• gevoelige kinderen
• slimme kinderen die weinig moeite hoefden te doen
• kinderen die snel overprikkeld raken

Zij hebben vaak meer ondersteuning in het leerproces, niet meer uitleg.

Hoofdstuk 3 – Wat leren leren níét is

Leren leren is niet:

• netjes werken
• stil kunnen zitten
• alles zelfstandig moeten doen
• trucjes aanleren of lijstjes afwerken

Als een kind vastloopt in leren leren, is dat geen kwestie van motivatie of inzet. Het zegt iets over de ontwikkeling van het brein.

Hoofdstuk 4 – Wat helpt een kind bij leren leren?

Wat kinderen helpt, is dat volwassenen anders leren kijken:

• niet sneller ingrijpen, maar eerst observeren
• niet sturen op resultaat, maar op proces
• woorden geven aan wat er gebeurt in plaats van corrigeren

Leren leren begint bij veiligheid, vertrouwen en ruimte om te ontdekken wat werkt.

Tot slot

Leren leren is geen vaardigheid die je even aanzet. Het groeit, rijpt en ontwikkelt zich — in het tempo van het kind.

Wanneer je begrijpt hoe dat proces werkt, verdwijnt veel strijd en ontstaat er rust. En vanuit die rust kan leren weer stromen.

Wil je hier verder mee aan de slag?
In mijn mini-cursus Executieve Functies leg ik uit hoe en waarom kinderen vastlopen in leren, plannen, starten of omgaan met spanning.
Je krijgt heldere uitleg én praktische handvatten om je kind te ondersteunen op een manier die past bij de ontwikkeling van het kinderbrein.

Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.