Executieve functies en overbelasting - Artikel kennisbank Ina Terra

Overbelasting van executieve functies – als het te veel wordt

Inleiding

Sommige kinderen lijken ineens niets meer te kunnen. Taken die eerst lukten, worden te zwaar. Ze raken snel boos, trekken zich terug of blokkeren volledig.

Vaak is er dan geen sprake van onwil of achteruitgang, maar van overbelasting.


Herkenbaar voorbeeld

Je kind komt thuis en alles is te veel. Huiswerk, vragen, keuzes, zelfs kleine verzoeken leiden tot tranen of woede.

Je denkt: waarom lukt dit nu niet meer?

Maar zijn systeem staat op rood.


Centrale vraag

Wat gebeurt er als executieve functies overbelast raken - en hoe herken je dat bij een kind?

Hoofdstuk 1 – Executieve functies hebben een grens

Executieve functies zijn geen onbeperkte bron. Ze raken sneller uitgeput bij:

  • veel prikkels
  • hoge verwachtingen
  • langdurige concentratie
  • emotionele spanning

Als die grens bereikt is, schakelt het brein terug.


Hoofdstuk 2 – Hoe overbelasting eruit kan zien

Overbelasting uit zich niet altijd hetzelfde. Je kunt zien:

  • blokkeren of vermijden
  • boosheid of huilen
  • terugtrekken
  • chaos of vergeetachtigheid

Dit gedrag is een signaal, geen probleem op zichzelf.


Hoofdstuk 3 – Wat overbelasting níét is

Overbelasting wordt vaak aangezien voor:

  • geen zin
  • gebrek aan discipline
  • regressie

Maar het zegt niets over kunnen of willen. Het zegt iets over draagkracht.


Hoofdstuk 4 – Wat helpt bij overbelaste executieve functies

Wat helpt:

  • verwachtingen verlagen
  • keuzes verminderen
  • voorspelbaarheid vergroten
  • herstel serieus nemen

Soms is minder doen precies wat nodig is om weer verder te kunnen.


Tot slot

Overbelasting is geen zwakte. Het is een signaal van een brein dat te hard heeft gewerkt.

Door dit serieus te nemen, help je een kind niet alleen herstellen, maar ook sterker terugkomen.


Wil je hier verder mee aan de slag?
In mijn mini-cursus Executieve Functies leg ik uit hoe en waarom kinderen vastlopen in leren, plannen, starten of omgaan met spanning.
Je krijgt heldere uitleg én praktische handvatten om je kind te ondersteunen op een manier die past bij de ontwikkeling van het kinderbrein.


In de mini=cursus Leren leren kun je meer vinden over leer strategieën, motivatie, timemanagement, leerstijlen en het bevorderen van zelfstandigheid.


Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.