Executieve functies en vermoeidheid – waarom alles instort na school

Inleiding

Veel kinderen houden zich op school knap staande. Ze doen wat er gevraagd wordt, volgen instructies en proberen hun best te doen. Maar zodra ze thuis zijn, lijkt alles te veel. Kleine dingen leiden tot tranen, boosheid of totale terugtrekking.

Dat is geen onwil. Dat is vermoeidheid.

Herkenbaar voorbeeld

Na school wil je kind niets meer. Huiswerk eindigt in strijd, simpele taken lukken niet en emoties lopen hoog op.

Je denkt misschien: hij deed het op school toch ook?

Maar zijn energie is op.

Centrale vraag

Waarom vallen executieve functies zo snel weg bij vermoeidheid - en waarom zie je dit vooral na schooltijd?

Hoofdstuk 1 – Executieve functies kosten energie

Executieve functies vragen actieve hersensturing. Plannen, aandacht vasthouden en emoties reguleren kosten veel energie, zeker bij kinderen die gevoelig zijn of veel moeten compenseren.

Als die energie opraakt, schakelt het brein terug naar een eenvoudiger stand.

Hoofdstuk 2 – Waarom school zoveel vraagt

Een schooldag vraagt continu:

• luisteren
• schakelen
• prikkels verwerken
• sociale situaties aanvoelen

Voor veel kinderen, zeker beelddenkers en gevoelige kinderen, is dat topsport. Thuis komt de ontlading.

Hoofdstuk 3 – Wat vermoeid gedrag níét is

Moe gedrag wordt vaak gezien als:

• dwars zijn
• geen zin hebben
• niet meewerken

Maar het is meestal een signaal dat het brein overbelast is.

Hoofdstuk 4 – Wat helpt bij vermoeide executieve functies

Wat helpt:

• eerst ontladen vóór leren
• minder eisen na school
• duidelijke, eenvoudige stappen
• herstelmomenten serieus nemen

Rust is geen beloning, maar een voorwaarde.

Tot slot

Als executieve functies instorten na school, zegt dat niets over inzet of karakter. Het zegt iets over draagkracht.

Wanneer vermoeidheid erkend wordt, ontstaat er ruimte voor herstel — en daarmee voor leren op een later moment.

Wil je hier verder mee aan de slag?
In mijn mini-cursus Executieve Functies leg ik uit hoe en waarom kinderen vastlopen in leren, plannen, starten of omgaan met spanning.
Je krijgt heldere uitleg én praktische handvatten om je kind te ondersteunen op een manier die past bij de ontwikkeling van het kinderbrein.

In de mini=cursus Leren leren kun je meer vinden over leer strategieën, motivatie, timemanagement, leerstijlen en het bevorderen van zelfstandigheid.

Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.