Executieve functies en het schoolsysteem

Inleiding

Veel kinderen lopen vast op school, terwijl ze thuis of in andere situaties prima functioneren. Dat roept vragen op. Ligt het aan het kind — of vraagt het schoolsysteem iets wat niet voor elk brein vanzelfsprekend is?

Herkenbaar voorbeeld

Je kind is nieuwsgierig, leert van gesprekken, bouwen, ontdekken. Maar in de klas raakt hij het overzicht kwijt, vergeet instructies of haakt af bij schriftelijk werk.

Je denkt: hoe kan het dat dit hier niet lukt?

Het antwoord ligt vaak in de manier waarop leren is ingericht.

Centrale vraag

Hoe beïnvloedt het schoolsysteem de executieve functies van kinderen — en waarom lopen sommige kinderen daar sneller vast?

Hoofdstuk 1 – Wat school vraagt van executieve functies

Het schoolsysteem vraagt veel van executieve functies:

• langdurige concentratie
• luisteren naar verbale instructies
• werken in vaste stappen
• plannen en tempo volgen
• presteren onder tijdsdruk

Voor kinderen bij wie deze functies nog in ontwikkeling zijn, is dat een zware belasting.

Hoofdstuk 2 – Waarom niet elk brein hierin mee kan

Niet elk kinderbrein ontwikkelt zich hetzelfde. Beelddenkers, gevoelige kinderen en slimme kinderen met een andere leerstijl moeten voortdurend aanpassen.

Dat kost energie en verhoogt de kans op overbelasting.

Hoofdstuk 3 – Wat vaak verkeerd wordt geïnterpreteerd

Als kinderen vastlopen binnen het schoolsysteem, wordt dat snel gezien als:

• gebrek aan inzet
• motivatieproblemen
• gedragsproblemen

Maar vaak gaat het om een mismatch tussen wat gevraagd wordt en wat het brein op dat moment kan leveren.

Hoofdstuk 4 – Wat helpt binnen dit systeem

Wat helpt:

• realistische verwachtingen
• ruimte voor verschillende leerwegen
• focus op proces in plaats van tempo
• samenwerking tussen school en ouders

Niet elk kind hoeft aangepast te worden aan het systeem — soms mag het systeem meebewegen.

Tot slot

Executieve functies ontwikkelen zich in relatie tot de omgeving.

Wanneer het schoolsysteem meer ruimte biedt voor verschillen, krijgen kinderen de kans om te leren op een manier die bij hen past.

Wil je hier verder mee aan de slag?
In mijn mini-cursus Executieve Functies leg ik uit hoe en waarom kinderen vastlopen in leren, plannen, starten of omgaan met spanning.
Je krijgt heldere uitleg én praktische handvatten om je kind te ondersteunen op een manier die past bij de ontwikkeling van het kinderbrein.

In de mini-cursus Leren leren kun je meer vinden over leer strategieën, motivatie, timemanagement, leerstijlen en het bevorderen van zelfstandigheid.

Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.