Beelddenken en de linker- en rechterhersenhelft – mythe en realiteit

Inleiding

Beelddenkers worden vaak al snel bestempeld als ‘rechtsbreinig’. Het klinkt logisch: ze denken in beelden, zijn creatief en hebben moeite met taal en stappenplannen. Toch zorgt deze indeling ook voor verwarring. Want klopt het eigenlijk wel dat beelddenkers vooral hun rechterhersenhelft gebruiken? En wat heb je als ouder aan deze kennis in de dagelijkse praktijk?

Voorbeeld

Een leerkracht zegt: “Hij is gewoon heel rechtsbreinig, daarom lukt het leren niet zo goed.”

Als ouder blijf je achter met vragen. Betekent dit dat je kind zijn linkerhersenhelft niet goed gebruikt? Moet hij die trainen? Of is dit simpelweg een verklaring, maar geen oplossing? Veel ouders horen deze termen, maar weten niet wat ze er concreet mee moeten.

Centrale vraag

Wat is de rol van de linker- en rechterhersenhelft bij beelddenken, en welke ideeën zijn helpend - en welke juist niet?

Hoofdstuk 1 – De klassieke theorie: links versus rechts

Lang werd gedacht dat de linkerhersenhelft vooral verantwoordelijk is voor taal, logica en analytisch denken, en de rechterhersenhelft voor beelden, creativiteit en gevoel. Vanuit die theorie werd beelddenken automatisch gekoppeld aan ‘rechtsbreinig zijn’. Deze indeling is overzichtelijk, maar ook te simpel.

Hoofdstuk 2 – Wat we nu weten over het brein

Hedendaags hersenonderzoek laat zien dat leren vrijwel altijd samenwerking vraagt tussen beide hersenhelften. Taken zijn niet strikt verdeeld. Ook bij taal, rekenen en plannen zijn meerdere hersengebieden tegelijk actief. Beelddenkers gebruiken hun brein dus niet half — hun brein organiseert informatie alleen anders.

Hoofdstuk 3 – Waar het idee van rechtsbreinigheid wél vandaan komt

Hoewel de strikte scheiding niet klopt, is de gedachte niet volledig uit de lucht gegrepen. Beelddenkers maken vaak meer gebruik van visuele, ruimtelijke en associatieve verwerking. Die processen worden relatief vaker aan de rechterhersenhelft gekoppeld. Dat betekent niet dat de linkerhelft niet meedoet, maar wel dat beelden de ingang zijn.

Hoofdstuk 4 – Het echte verschil zit in de volgorde

Het belangrijkste verschil tussen beelddenkers en taaldenkers zit niet in welke hersenhelft actief is, maar in de volgorde van verwerken.

Bij veel beelddenkers ontstaat eerst het beeld, het gevoel of het geheel. Pas daarna komen woorden, stappen en uitleg. In het onderwijs gebeurt dit vaak andersom: eerst taal, dan beeld. En daar ontstaat de mismatch.

Hoofdstuk 5 – Waarom trainen van één hersenhelft niet werkt

Soms wordt gedacht dat beelddenkers hun linkerhersenhelft moeten ‘oefenen’ of ‘bijtrekken’. Dit kan leiden tot veel herhaling, druk en frustratie. Leren werkt beter wanneer je aansluit bij de natuurlijke ingang van het brein. Voor beelddenkers betekent dit: starten bij het beeld, daarna pas structureren en verwoorden.

Hoofdstuk 6 – Wat deze kennis ouders wél oplevert

Wanneer je stopt met denken in labels als links of rechts, ontstaat er ruimte. Je kijkt niet meer naar wat ontbreekt, maar naar wat de ingang is. Dat helpt om instructies aan te passen, verwachtingen realistischer te maken en je kind te begeleiden zonder voortdurend te corrigeren.

Tot slot

Beelddenken is geen kwestie van een ‘dominante rechterhersenhelft’. Het is een andere manier waarop het brein informatie ordent en verwerkt. Door af te stappen van versimpelde tegenstellingen en te kijken naar hoe leren daadwerkelijk verloopt, kun je beter aansluiten bij wat een beelddenkend kind nodig heeft — thuis én op school.

Meer weten?

Merk je dat jouw kind anders denkt en leert dan school verwacht?

In de route Anders denken & leren leg ik uit hoe beelddenken samenhangt met concentratie, automatiseren en zelfvertrouwen — met praktische handvatten voor thuis.

Wil je dit verder verkennen? Ga naar de route Anders denken & leren.

Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.