Autisme en overzicht houden – waarom grote taken moeilijk kunnen voelen

Inleiding

Veel schooltaken vragen dat kinderen overzicht houden. Ze moeten begrijpen wat er moet gebeuren, hoeveel werk het is en welke stappen nodig zijn.

Voor sommige kinderen met autisme kan dit lastig zijn. Wanneer een taak groot of onduidelijk voelt, kan het brein moeite hebben om structuur aan te brengen.

Voorbeeld

Een leerling uit groep 7 krijgt de opdracht om een werkstuk te maken. De leerkracht legt uit dat het werkstuk verschillende onderdelen moet bevatten.

Terwijl andere kinderen meteen beginnen, blijft de leerling zitten. Hij kijkt naar het lege blad en weet niet goed waar hij moet starten. Het werkstuk voelt te groot en te onduidelijk.

Wanneer de taak later wordt opgedeeld in kleine stappen, lukt het hem wel om te beginnen.

Centrale vraag

Waarom kan het voor kinderen met autisme moeilijk zijn om overzicht te houden bij schooltaken?

Hoofdstuk 1 – Overzicht vraagt meerdere denkvaardigheden

Om overzicht te houden moet het brein verschillende dingen tegelijk doen:

• de opdracht begrijpen
• de stappen bepalen
• tijd inschatten
• prioriteiten kiezen

Deze vaardigheden horen bij de executieve functies.

Wanneer deze functies nog in ontwikkeling zijn, kan een taak al snel te groot voelen.

Hoofdstuk 2 – Grote taken kunnen overweldigend zijn

Wanneer een taak veel onderdelen heeft, kan het brein moeite hebben om te bepalen waar te beginnen.

Voorbeelden zijn:

• een werkstuk maken
• een spreekbeurt voorbereiden
• meerdere huiswerkopdrachten tegelijk

Zonder duidelijke structuur kan het brein als het ware “vastlopen”.

Hoofdstuk 3 – Informatie stap voor stap verwerken

Veel kinderen met autisme verwerken informatie stap voor stap.

Dat betekent dat ze eerst één onderdeel willen begrijpen voordat ze naar de volgende stap gaan. Wanneer alle informatie tegelijk wordt aangeboden, kan dat verwarrend zijn.

Hoofdstuk 4 – Onzekerheid kan een rol spelen

Wanneer een kind niet zeker weet wat er precies verwacht wordt, kan dat spanning geven.

Het brein blijft dan nadenken over vragen zoals:

• Doe ik het wel goed?
• Is dit de juiste stap?
• Wat moet eerst?

Deze onzekerheid kan het moeilijk maken om overzicht te krijgen.

Hoofdstuk 5 – Structuur helpt overzicht te creëren

Veel kinderen met autisme krijgen meer overzicht wanneer taken duidelijk worden gestructureerd.

Bijvoorbeeld door:

• een stappenplan te maken
• taken op te delen in kleine onderdelen
• een visuele planning te gebruiken
• duidelijke instructies te geven

Hierdoor wordt een grote taak beter te overzien.

Tot slot

Wanneer een taak te groot of onduidelijk voelt, kan het brein moeite hebben om overzicht te houden. Voor kinderen met autisme kan dit ervoor zorgen dat ze niet weten waar ze moeten beginnen.

Door taken op te delen en structuur te bieden, wordt leren vaak overzichtelijker en beter uitvoerbaar.