“Hij wil gewoon niet.”
“Ze kan het best, maar doet het niet.”
Het zijn uitspraken die je vaak hoort — en die begrijpelijk zijn.
Maar bij zelfregulatie en emotieregulatie zit hier een cruciaal onderscheid: niet willen is iets heel anders dan niet kunnen.
En juist dat verschil bepaalt hoe helpend jouw reactie is.
Je vraagt je kind iets te doen wat het al honderd keer heeft gedaan.
Normaal lukt het prima.
Maar nu volgt boosheid, weigeren of complete blokkade.
Je denkt: “Hij doet dit expres.”
Terwijl het systeem van je kind iets heel anders vertelt.
Hoe herken je het verschil tussen niet willen en niet kunnen - en waarom is dat zo belangrijk bij zelfregulatie?
Bij niet willen:
Dan heeft sturen, begrenzen en afspraken maken zin.
Bij niet kunnen:
Het kind wil misschien wel,
maar het lukt op dat moment simpelweg niet.
Van buitenaf ziet niet kunnen eruit als:
Maar van binnen is er:
Zonder dit onderscheid reageren we vaak te streng.
Als een ontregeld kind wordt gecorrigeerd alsof het een keuze maakt:
Het systeem gaat niet aan — het sluit verder af.
Helpende vragen voor jezelf:
Bij niet kunnen:
Bij niet willen:
Kinderen kiezen zelden bewust voor ontregeling.
Veel vaker overkomt het hen.
Wie het verschil ziet tussen niet willen en niet kunnen,
reageert met meer precisie — en dat maakt opvoeden lichter.
In de volgende artikelen gaan we verder met:
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.