Wat is zelfregulatie? - Artikel kennisbank Ina Terra

Wat is emotieregulatie en hoe ontwikkelt dit zich?

Inleiding

Emoties horen bij het leven. Bij kinderen vaak groot, rauw en ongefilterd.

Blijdschap is uitbundig, boosheid intens en verdriet allesoverheersend. Dat is geen teken dat er iets misgaat — het laat juist zien dat emotieregulatie nog volop in ontwikkeling is.

Emotieregulatie is geen knop die een kind zomaar kan omzetten. Het is een vaardigheid die groeit in tijd, ervaring en relatie.


Een herkenbaar voorbeeld

Je kind huilt omdat het verkeerde bord op tafel staat.

Of wordt woedend om iets wat voor jou klein lijkt.


Jij denkt misschien: “Waarom reageert hij zo heftig?”

Maar voor je kind is het op dat moment groot.


De centrale vraag

Wat is emotieregulatie precies, hoe ontwikkelt het zich, en waarom zijn emoties bij kinderen soms zo overweldigend?


Hoofdstuk 1 – Wat is emotieregulatie?

Emotieregulatie is het vermogen om:

  • emoties te herkennen
  • ze te verdragen
  • ze te uiten op een passende manier
  • en er weer van te herstellen

Het betekent niet dat emoties verdwijnen,

maar dat een kind er niet door overspoeld raakt.


Hoofdstuk 2 – Emoties komen vóór woorden

Bij jonge kinderen ontstaan emoties sneller dan taal.

Het gevoel is er al, terwijl het brein nog geen woorden of overzicht heeft.

Daarom zie je:

  • huilen
  • schreeuwen
  • boos gedrag
  • lichamelijke reacties

Niet omdat een kind niet wil uitleggen —

maar omdat het dat nog niet kán.


Hoofdstuk 3 – Emotieregulatie ontwikkelt zich in relatie

Kinderen leren emoties reguleren doordat een volwassene:

  • nabij blijft
  • benoemt wat er gebeurt
  • kalmte voorleeft
  • helpt terug te schakelen

Dit noemen we co-regulatie: eerst samen, later zelf.


Hoofdstuk 4 – Waarom emoties soms overspoelen

Emotieregulatie lukt minder goed bij:

  • vermoeidheid
  • honger
  • stress
  • overprikkeling
  • veranderingen

Dan is het systeem al vol en kan één emotie de emmer doen overlopen.

Dit is geen drama — het is een logisch gevolg van belasting.


Hoofdstuk 5 – Emoties hoeven niet opgelost te worden

Veel ouders willen emoties snel wegmaken.

Maar emoties willen vooral erkend worden.

Wat helpt:

  • benoemen wat je ziet
  • niet meteen oplossen
  • nabij blijven
  • vertrouwen dat het weer zakt

Regulatie ontstaat niet door haast, maar door ruimte.


Tot slot

Emotieregulatie is een leerproces.

Met pieken, dalen en herhaling.

Hoe meer veiligheid een kind ervaart bij emoties,

hoe beter het leert dat gevoelens komen —

en ook weer gaan.

In de volgende artikelen gaan we verder met:

  • gedrag als signaal
  • waarom kinderen ontploffen om kleine dingen
  • en hoe jij kunt helpen reguleren zonder strijd


Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.