Toetsdruk, Cito-training en verwachtingen in groep 7

Inleiding

In groep 7 krijgen toetsen een andere betekenis. Ze zijn niet langer alleen een momentopname, maar voelen voor veel kinderen als voorbereiding op wat komen gaat. Begrippen als Cito-training, niveaus en ‘op koers liggen’ sluipen het klaslokaal binnen — en kinderen pikken dat feilloos op.

Voor sommige kinderen werkt dit stimulerend. Voor andere kinderen zorgt het juist voor spanning.


Voorbeeld

Een kind oefent veel, maar raakt tijdens toetsen geblokkeerd. Of het vraagt steeds of het “goed genoeg” is en durft nauwelijks fouten te maken. Ouders vragen zich af: “Waarom maakt mijn kind zich hier nu al zo druk om?”


Centrale vraag

Wat doen toetsdruk, Cito-training en verwachtingen met kinderen in groep 7?


Hoofdstuk 1 – Toetsen krijgen een toekomstlading

In groep 7:

  • worden toetsresultaten serieuzer genomen
  • ontstaat het gevoel dat scores meetellen voor later
  • wordt vooruitgekeken naar groep 8

Ook al wordt dit niet altijd expliciet gezegd, kinderen voelen het wel.


Hoofdstuk 2 – Cito-training verandert de beleving van leren

Cito-training kan:

  • structuur geven
  • vertrouwd maken met vraagvormen

Maar kan ook:

  • de focus verleggen van leren naar presteren
  • spanning vergroten
  • faalangst versterken

Vooral bij gevoelige kinderen.


Hoofdstuk 3 – Verwachtingen worden minder uitgesproken

Verwachtingen zijn er wel, maar worden vaak:

  • impliciet
  • tussen de regels door
  • voelbaar in reacties en feedback

Kinderen proberen hieraan te voldoen, soms ten koste van zichzelf.


Hoofdstuk 4 – Vergelijken neemt toe

In groep 7:

  • worden scores besproken
  • ontstaan niveaugroepjes
  • vergelijken kinderen zichzelf vaker

Dit kan het zelfvertrouwen versterken, maar ook ondermijnen.


Hoofdstuk 5 – Stress beïnvloedt prestaties

Onder druk:

  • raakt het werkgeheugen sneller vol
  • verdwijnen denkstappen
  • neemt foutgevoeligheid toe

Dat verklaart waarom kinderen soms minder laten zien dan ze kunnen.


Hoofdstuk 6 – Signalen van toetsdruk

Toetsdruk kan zich uiten in:

  • buikpijn of hoofdpijn
  • piekeren
  • perfectionisme
  • vermijden van toetsen of oefenen

Deze signalen zijn belangrijke informatie.


Tot slot

Toetsen en Cito-training hoeven geen probleem te zijn, zolang ze middel blijven en geen maatstaf voor waarde worden. Door verwachtingen bespreekbaar te maken en druk te relativeren, blijft leren in groep 7 hanteerbaar.


Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.