Rekenen in groep 5 – breuken, inzicht en denkstappen

Inleiding

Rekenen in groep 5 voelt voor veel kinderen anders dan in eerdere jaren. De sommen worden niet alleen moeilijker, maar vooral abstracter. Nieuwe onderdelen zoals breuken doen hun intrede en kinderen moeten steeds vaker in stappen denken.

Waar inzicht eerder voldoende was, wordt nu ook verwacht dat kinderen hun denkstappen kunnen overzien en vasthouden.


Voorbeeld

Een kind begrijpt wat een halve pizza is, maar raakt in de war zodra het over ⅜ of 5/6 gaat. Of het kan een som oplossen als je samen meekijkt, maar verliest het overzicht zodra het zelfstandig moet rekenen. Ouders vragen zich af: “Waarom wordt rekenen nu ineens zo ingewikkeld?”


Centrale vraag

Wat verandert er aan rekenen in groep 5, en waarom zijn breuken en denkstappen voor kinderen zo'n uitdaging?


Hoofdstuk 1 – Breuken vragen abstract denken

Breuken zijn geen losse getallen, maar verhoudingen. Kinderen moeten leren:

  • dat 1/2 iets anders is dan 1 + 2
  • dat breuken delen van een geheel zijn
  • dat verschillende breuken hetzelfde kunnen betekenen

Dit vraagt een andere manier van denken dan hele getallen.


Hoofdstuk 2 – Van concreet naar symbolisch

In het begin worden breuken vaak:

  • visueel uitgelegd (taarten, stroken)

Maar al snel verschuift dit naar:

  • cijfers
  • sommen
  • symbolen

Voor kinderen die visueel of concreet denken, kan deze stap te snel gaan.


Hoofdstuk 3 – Rekenen in meerdere denkstappen

Rekenen in groep 5 vraagt steeds vaker:

  • plannen van stappen
  • onthouden van tussenuitkomsten
  • controleren van het resultaat

Dit belast het werkgeheugen sterk, vooral bij kinderen die zorgvuldig werken.


Hoofdstuk 4 – Inzicht versus automatiseren

Kinderen kunnen:

  • begrijpen wat een breuk is
  • maar moeite hebben met toepassen
  • of vastlopen zodra tempo wordt gevraagd

Zonder voldoende automatisering van de basis, wordt rekenen in groep 5 snel zwaar.


Hoofdstuk 5 – Taal speelt een grotere rol

Rekenopgaven worden:

  • taliger
  • abstracter
  • meerstaps

Kinderen die rekenen begrijpen, maar moeite hebben met taal, kunnen hierdoor extra struikelen.


Hoofdstuk 6 – Signalen dat rekenen te zwaar wordt

Let op wanneer een kind:

  • het overzicht verliest
  • gefrustreerd raakt bij breuken
  • vermijdt om te rekenen
  • uitgeput raakt na rekenwerk

Dat zijn signalen om naar de belasting te kijken, niet alleen naar het resultaat.


Tot slot

Rekenen in groep 5 vraagt meer dan sommen maken. Het vraagt abstract denken, inzicht en het vasthouden van denkstappen. Door kinderen hierin te begeleiden met rust, begrip en passende ondersteuning, blijft rekenen toegankelijk — ook wanneer de stof complexer wordt.


Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.