Lezen in groep 5 – verdiepend begrijpend lezen

 Inleiding

In groep 5 verandert lezen opnieuw van karakter. Waar in groep 4 de focus lag op begrijpen wat er staat, wordt in groep 5 verwacht dat kinderen dieper nadenken over teksten. Lezen wordt een vaardigheid om informatie te verwerken, verbanden te leggen en conclusies te trekken.

Voor veel kinderen vraagt dit een flinke stap in denken én concentratie.


Voorbeeld

Een kind kan een tekst lezen en de woorden begrijpen, maar raakt de draad kwijt bij vragen. Of het leest nauwkeurig, maar weet na afloop niet meer wat belangrijk was. Ouders vragen zich af: “Waarom is begrijpend lezen nu ineens zo lastig?”


Centrale vraag

Wat verandert er aan lezen in groep 5, en waarom wordt begrijpend lezen steeds complexer?


Hoofdstuk 1 – Van begrijpen naar doorgronden

In groep 5 gaat begrijpend lezen verder dan:

  • letterlijk begrijpen
  • vragen beantwoorden

Kinderen moeten nu ook:

  • hoofd- en bijzaken onderscheiden
  • verbanden leggen
  • impliciete informatie herkennen

Dat vraagt actief denken tijdens het lezen.


Hoofdstuk 2 – Informatieve teksten nemen toe

In groep 5 lezen kinderen vaker:

  • informatieve teksten
  • schoolboekteksten
  • uitlegteksten

Deze teksten zijn minder verhalend en vragen andere leesstrategieën dan verhalen.


Hoofdstuk 3 – Lezen en werkgeheugen

Verdiepend lezen vraagt:

  • informatie vasthouden
  • terugbladeren in gedachten
  • verbanden leggen tussen alinea’s

Wanneer het werkgeheugen snel vol raakt, wordt begrijpend lezen zwaar.


Hoofdstuk 4 – Taal en voorkennis

Begrijpend lezen lukt beter wanneer:

  • woorden bekend zijn
  • begrippen worden herkend
  • er voorkennis is

Kinderen die minder taalervaring hebben, begrijpen soms de tekst, maar missen de context.


Hoofdstuk 5 – Tempo en toetsdruk

Lezen gebeurt in groep 5 steeds vaker:

  • onder tijdsdruk
  • met vragen achteraf
  • in toetsvorm

Voor kinderen die zorgvuldig lezen, kan dit spanning opleveren en het begrip verstoren.


Hoofdstuk 6 – Signalen dat lezen zwaar wordt

Let op wanneer een kind:

  • lezen gaat vermijden
  • snel afhaakt bij teksten
  • gefrustreerd raakt bij vragen
  • vermoeid is na leeswerk

Dit zijn signalen dat de belasting hoog is.


Tot slot

Verdiepend begrijpend lezen in groep 5 vraagt meer dan technisch kunnen lezen. Het vraagt denken, plannen en overzicht. Door ruimte te geven aan strategieën en tempo, kunnen kinderen groeien in leesbegrip zonder het plezier te verliezen.


Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.