Wat verandert er voor kinderen in groep 4?

Inleiding

Groep 4 voelt voor veel kinderen anders dan groep 3. Waar in groep 3 nog veel werd opgebouwd en geoefend, wordt in groep 4 steeds vaker verondersteld dat de basis er is. Het leren wordt minder nieuw, maar wel intensiever.

Voor sommige kinderen is dat een logische volgende stap. Voor anderen wordt het leren juist zwaarder — vaak zonder dat het meteen opvalt.


Voorbeeld

Een kind dat in groep 3 hard werkte maar het redde, lijkt in groep 4 ineens achter te raken. Tafels blijven lastig, lezen kost veel energie en het tempo ligt hoog. Ouders vragen zich af: “Waarom gaat het nu ineens moeizamer?”


Centrale vraag

Wat verandert er voor kinderen in groep 4, en waarom is dit voor veel kinderen een kantelpunt?


Hoofdstuk 1 – De basis wordt verondersteld

In groep 4 wordt verwacht dat kinderen:

  • letters vlot herkennen
  • eenvoudige sommen beheersen
  • zelfstandig kunnen werken

Er is minder ruimte voor herhaling. Wat nog niet stevig is, valt nu sneller op.


Hoofdstuk 2 – Automatiseren wordt belangrijker

In groep 4 moeten vaardigheden steeds meer automatisch verlopen:

  • lezen moet vlotter
  • rekenen zonder tellen
  • minder nadenken over stappen

Voor kinderen bij wie automatiseren nog niet is geland, wordt leren hierdoor intensiever.


Hoofdstuk 3 – Tempo gaat omhoog

Het werktempo ligt hoger:

  • meer opdrachten
  • minder tijd per taak
  • sneller schakelen

Sommige kinderen begrijpen de stof prima, maar raken achter door het tempo — wat onzekerheid kan geven.


Hoofdstuk 4 – Meer zelfstandigheid, minder begeleiding

Kinderen moeten vaker:

  • zelf starten
  • instructies onthouden
  • taken afronden

Dit vraagt executieve functies die nog volop in ontwikkeling zijn.


Hoofdstuk 5 – Tafels leren als nieuwe uitdaging

Groep 4 staat bekend om het leren van de tafels. 

Dat vraagt:

  • herhaling
  • automatiseren
  • geheugen

Voor kinderen die moeite hebben met automatiseren of spanning ervaren, kan dit een groot struikelblok zijn.


Hoofdstuk 6 – Vergelijken wordt zichtbaarder

Kinderen worden zich meer bewust van:

  • wie snel is
  • wie goed is in rekenen of lezen
  • wie achterblijft

Vergelijken kan het zelfbeeld raken, zeker wanneer inspanning niet zichtbaar wordt erkend.


Tot slot

Groep 4 markeert de overgang van leren opbouwen naar leren toepassen en automatiseren. Wanneer die overgang te snel gaat, kunnen kinderen vastlopen zonder dat ze ‘niet snappen’ wat ze doen. Begrip van deze verandering helpt ouders om signalen tijdig te herkennen.


Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.