Lezen in groep 4 – van technisch naar begrijpend

Inleiding

In groep 4 verandert lezen van karakter. Waar in groep 3 de nadruk lag op letters en woorden lezen, verschuift de focus nu naar begrijpen wat je leest. Dat klinkt logisch, maar deze overgang vraagt veel van kinderen — ook van kinderen die technisch al goed kunnen lezen.

Lezen wordt minder een vaardigheid op zichzelf en meer een middel om informatie op te nemen.


Voorbeeld

Een kind leest vlot hardop, maar kan na afloop niet goed vertellen waar de tekst over ging. Of het leest langzaam, raakt de draad kwijt en wordt onzeker bij vragen. Ouders vragen zich af: “Maar hij kan toch lezen?”


Centrale vraag

Wat verandert er aan lezen in groep 4, en waarom is de overstap naar begrijpend lezen voor sommige kinderen zo lastig?


Hoofdstuk 1 – Van decoderen naar betekenis geven

In groep 3 draait lezen vooral om:

  • letters herkennen
  • woorden verklanken
  • zinnen technisch lezen

In groep 4 wordt verwacht dat kinderen:

  • betekenis halen uit teksten
  • verbanden leggen
  • informatie onthouden

Dat vraagt andere vaardigheden dan alleen technisch lezen.


Hoofdstuk 2 – Begrijpend lezen vraagt meer van het brein

Begrijpend lezen vraagt:

  • concentratie
  • taalbegrip
  • werkgeheugen
  • kunnen terugkoppelen

Wanneer technisch lezen nog veel energie kost, blijft er minder ruimte over voor begrip.


Hoofdstuk 3 – Tempo speelt ook hier een rol

In groep 4:

  • worden teksten langer
  • ligt het leestempo hoger
  • worden vragen sneller gesteld

Voor kinderen die zorgvuldig of langzaam lezen, kan dit leiden tot het missen van informatie.


Hoofdstuk 4 – Voorkennis en taalervaring tellen mee

Begrijpend lezen is makkelijker wanneer een kind:

  • veel woorden kent
  • ervaring heeft met verhalen
  • thuis wordt voorgelezen

Kinderen met minder taalervaring kunnen inhoud begrijpen, maar hebben meer tijd nodig.


Hoofdstuk 5 – Wanneer lezen vermoeiend wordt

Lezen kost extra energie wanneer:

  • een kind de draad vaak kwijtraakt
  • lezen leidt tot frustratie
  • teksten worden vermeden

Dat zijn signalen om te kijken naar de balans tussen techniek, tempo en begrip.


Hoofdstuk 6 – Wat helpt bij begrijpend lezen in groep 4

Helpende factoren zijn:

  • rustig lezen zonder tijdsdruk
  • samen praten over teksten
  • voorkennis activeren
  • focus op begrip in plaats van snelheid

Begrijpend lezen groeit het best in een veilige context.


Tot slot

Lezen in groep 4 is meer dan woorden herkennen. Het vraagt het samenkomen van techniek, begrip en concentratie. Door die overgang serieus te nemen, krijgen kinderen de ruimte om lezen echt als hulpmiddel te gebruiken — niet als obstakel.


Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.