Concentratie en volhouden in groep 4

Inleiding

In groep 4 wordt er meer gevraagd van concentratie en volhouden. Taken duren langer, instructies worden korter en kinderen moeten vaker zelfstandig doorwerken. Voor sommige kinderen is dat een natuurlijke ontwikkeling. Voor andere kinderen vraagt dit veel energie.

Concentratie in groep 4 is geen kwestie van willen, maar van kunnen.


Voorbeeld

Een kind begint gemotiveerd aan het werk, maar haakt halverwege af. Het lijkt snel afgeleid of dromerig. Ouders horen: “De concentratie zakt weg.”

Maar vaak zegt dat meer over de belasting dan over inzet.


Centrale vraag

Wat vragen concentratie en volhouden in groep 4 van kinderen, en waarom verschilt dit zo sterk per kind?


Hoofdstuk 1 – Taken worden langer

In groep 4:

  • duren taken langer
  • worden opdrachten complexer
  • is er minder afwisseling

Dat vraagt een langere spanningsboog dan in groep 3.


Hoofdstuk 2 – Minder begeleiding, meer zelfsturing

Kinderen moeten vaker:

  • zelf beginnen
  • zelf doorgaan
  • zelf afronden

Deze zelfsturing hangt samen met executieve functies, die zich nog volop ontwikkelen.


Hoofdstuk 3 – Concentratie kost energie

Lang geconcentreerd werken:

  • vraagt mentale energie
  • kost inspanning
  • kan leiden tot vermoeidheid

Voor kinderen die gevoelig zijn voor prikkels of spanning, raakt die energie sneller op.


Hoofdstuk 4 – Afleiding is geen onwil

Afleiding ontstaat vaak wanneer:

  • taken te lang duren
  • spanning oploopt
  • het werkgeheugen vol raakt

Het is een signaal dat de belasting hoog is, geen teken van luiheid.


Hoofdstuk 5 – Volhouden onder druk

Wanneer kinderen moeten volhouden terwijl ze al moe zijn:

  • neemt foutgevoeligheid toe
  • daalt motivatie
  • groeit frustratie

Volhouden werkt het best wanneer er ruimte is voor pauze en herstel.


Hoofdstuk 6 – Wat helpt bij concentratie in groep 4

Helpende factoren zijn:

  • duidelijke structuur
  • korte pauzes
  • afwisseling
  • voorspelbaarheid
  • erkenning van moeite

Concentratie groeit wanneer een kind zich veilig voelt.


Tot slot

Concentratie en volhouden in groep 4 zijn ontwikkelvaardigheden. Door realistische verwachtingen en passende ondersteuning krijgen kinderen de kans om hierin te groeien — zonder zichzelf te verliezen.


Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.