In groep 3 duikt het begrip tempo al voorzichtig op. Kinderen hoeven nog niet snel te werken, maar er wordt wél verwacht dat bepaalde vaardigheden steeds automatischer verlopen. Dat is een belangrijke, maar ook kwetsbare fase in het leerproces.
Automatiseren is geen kwestie van harder oefenen, maar van rijping, herhaling en begrip.
Een kind kan een som oplossen, maar moet nog tellen op de vingers. Of het kent de letters, maar moet bij elk woord opnieuw nadenken. Ouders horen: “Het inzicht is er, maar het tempo blijft achter.” Dat kan onzeker maken, terwijl dit in groep 3 vaak onderdeel is van het leerproces.
Wat betekenen tempo en automatiseren in groep 3, en waarom verloopt dit bij kinderen zo verschillend?
Automatiseren betekent:
In groep 3 gaat het bijvoorbeeld om:
Dit proces kost tijd en ontwikkelt zich niet bij elk kind tegelijk.
Zonder begrip is automatiseren leeg. Kinderen moeten eerst:
Pas daarna kan snelheid ontstaan. Wanneer tempo te vroeg centraal staat, raakt het leerproces onder druk.
Zolang vaardigheden niet geautomatiseerd zijn:
Dat is normaal in groep 3, maar verschilt sterk per kind.
Hoewel tempo officieel nog geen hoofddoel is, voelen kinderen het wel:
Voor kinderen die zorgvuldig of langzamer werken, kan dit spanning geven.
Automatiseren kan stagneren wanneer:
Het kind gaat dan harder werken, maar niet effectiever.
Helpende factoren zijn:
Automatiseren volgt ontwikkeling — niet andersom.
Tempo en automatiseren in groep 3 zijn geen meetlat voor slimheid. Ze zijn het resultaat van rijping en oefening. Door ruimte te geven aan ontwikkeling, ontstaat snelheid vanzelf, op het moment dat een kind eraan toe is.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.
