Concentratie en werkhouding in groep 3

Inleiding

In groep 3 wordt er voor het eerst echt een beroep gedaan op concentratie en werkhouding. Kinderen moeten langer stilzitten, luisteren naar instructie en zelfstandig aan het werk. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar deze vaardigheden zijn volop in ontwikkeling.

Niet elk kind kan in groep 3 al even lang zijn aandacht vasthouden — en dat is normaal.


Voorbeeld

Een kind begint enthousiast aan een taak, maar haakt snel af. Het wiebelt op de stoel, raakt afgeleid of vergeet wat het moest doen. Ouders horen: “Hij kan zich niet goed concentreren.” Maar wat betekent dat eigenlijk op deze leeftijd?


Centrale vraag

Wat vragen concentratie en werkhouding in groep 3 van kinderen, en waarom verschilt dit zo sterk per kind?


Hoofdstuk 1 – Concentratie is nog in ontwikkeling

Concentratie is geen vaste eigenschap, maar een vaardigheid die groeit. In groep 3:

  • kunnen kinderen zich korter concentreren
  • wisselt focus snel
  • is begeleiding nog nodig

Langdurige concentratie vraagt rijping van het brein, en die verloopt niet bij iedereen gelijk.


Hoofdstuk 2 – Wat werkhouding eigenlijk betekent

Werkhouding gaat over:

  • kunnen beginnen aan een taak
  • doorzetten bij moeite
  • instructie opvolgen
  • afronden van werk

Deze vaardigheden hangen samen met executieve functies, die zich nog ontwikkelen.


Hoofdstuk 3 – Stilzitten is niet hetzelfde als opletten

Een kind kan:

  • stil zitten maar afwezig zijn
  • bewegen en toch goed opletten

Beweging helpt sommige kinderen juist om informatie te verwerken. Stilzitten als norm kan dan extra energie kosten.


Hoofdstuk 4 – Prikkels maken concentratie lastiger

Een klaslokaal zit vol prikkels:

  • geluid
  • beweging
  • visuele afleiding

Voor gevoelige kinderen kan dit het vasthouden van aandacht extra moeilijk maken, zeker aan het einde van de schooldag.


Hoofdstuk 5 – Wanneer concentratie echt zwaar wordt

Concentratie wordt een probleem wanneer een kind:

  • structureel uitgeput raakt
  • taken gaat vermijden
  • boos of verdrietig wordt bij schoolwerk
  • zijn zelfvertrouwen verliest

Dan vraagt het meer dan “even oefenen”.


Hoofdstuk 6 – Wat helpt bij concentratie in groep 3

Helpende factoren zijn:

  • korte werkmomenten
  • duidelijke structuur
  • voorspelbaarheid
  • ruimte voor beweging
  • erkenning van moeite

Concentratie groeit het best in veiligheid.


Tot slot

Concentratie en werkhouding in groep 3 zijn geen vaststaande vaardigheden, maar ontwikkelprocessen. Door realistische verwachtingen en passende ondersteuning krijgen kinderen de kans om hierin te groeien — op hun eigen tempo.


Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.